|
de dokter als
kameraad
Mail Kris Merckx Dokter van het Volk GVHV Home
De hier gepubliceerde artikelen van Michel Leyers en Kris Merckx werden geschreven op verzoek van de redaktie van LINK en waren oorspronkelijk bestemd voor publikatie in aflevering 11. Zij zouden deel uitmaken van een artikelenreeks rond het thema "Gezondheidszorg in het huidige kapitalisme", waarvoor ook door andere, deels andersgerichte groepen bijdragen waren toegezegd. Door omstandigheden kon de oorspronkelijke opzet niet worden gerealiseerd. Beide artikelen worden daarom nu, aangevuld met informatie over de recente vervolging van beide artsen door de Belgische Orde van Geneesheren, afzonderlijk als LINK- cahier gepubliceerd. MICHEL LEYERS: Geneeskunde in dienst van de revolutionaire arbeidersstrijd - Onze uitgangspunten 5 KRIS MERCKX: De organisatie van onze groepspraktijk - Enkele praktische aspekten 16 INFORMATIEBLAD van de groepspraktijk Michel Leyers en Kris Merckx: - Over de griep 21 INTERVIEW met Michel Leyers en Kris Merckx 34 KONFRONTATIE MET DE ORDE VAN GENEESHEREN 40 - Oproep van het Aktiekomitee
"Geneeskunde voor het volk" 42 EVALUATIE EN EISENPROGRAMMA 47 STRAATTONEEL opgevoerd in Hoboken, 11 maart '72 50 GENEESKUNDE IN DIENST VAN DE REVOLUTIONNAIRE ARBEIDERS- STRIJD Sinds enige tijd proberen wij, Kris Merckx en ik, in het kader van de marxistisch-leninistischebeweging "Alle macht aan de arbeiders" als huisartsen werkzaam te zijn onder arbeiders. Wij kozen hiervoor de industriegemeente Hoboken in de buurt van Antwerpen. Het was van meet af aan onze bedoeling dit huisartsenwerk een politiek karakter te geven. Dit betekent dat wij niet alleen gedurende de vrije tijd bepaalde politieke taken willen opnemen, maar dat wij de ganse dagelijkse beroepsaktiviteit in funktie hiervan zien en willen organiseren. Over de praktische kant van dit medisch-politiek werk leest U verderop. Eerst willen wij de theoretische achtergrond van de hele opzet duidelijk maken en een antwoord geven op de vragen: Waarom medisch werk koppelen aan politieke idealen?; Waarom gezondheidswerk kaderen ineen marxistisch-leninistische beweging? 5 politiek engagement als medische opgave Reeds gedurende de laatste jaren van studie aan de universiteit dachten wij eraan om onze toekomstige geneeskundige arbeid een politieke dimensie te geven. Later kreeg dit perspektief in de voorbereiding van deze huisartsenpraktijk een vastere vorm. Tijdens deze periode was het uitgangspunt echter overwegend medisch. Een aantal revolterende ervaringen in verband met ziekten en zieken en in verband met toestanden in het milieu der doktoren vormden het vertrekpunt. Wij kwamen tot de vaststelling dat de gewone werkende mensen uitgebuit en onderdrukt worden door de dokters. De arts-patient relatie bleek in vele gevallen niet meer dan een banale vorm van uitbuiting te zijn.De zieke ,die over geen enkele mogelijkheid van kontrole of verweer beschikt, is volledig overgeleverd aan de dokter, die de macht van de kennis en van de sociale superioriteit hanteert om zich verder rijk te maken. Het aantal technische onderzoekingen en behandelingen bijvoorbeeld wordt opgedreven omdat het flink wat geld oplevert, en omdat het een koud kunstje is de patiënt die over gezondheidszaken niet meer weet dan de sensatienieuwtjes over transplantaties en dergelijke, te doen geloven dat die of die ingreep, dat of dat onderzoek onontbeerlijk is voor zijn gezondheid. Een andere vaststellingen vele gevallen is het de kapitalistische maatschappij zelf, dwz.de strukturen van uitbuiting en onderdrukking, die de mensen ziek maken en ziek houden. Het wordt steeds meer mensen duidelijk, dat een groeiend aantal ziekten en ziekte toe standen -b. v. de psychosomatische aandoeningen - het rechtstreekse gevolg zijn van spanningen en konflikten in de werkomstandigheden en in de sociale verhoudingen. Dat je na een hele werkdag in een hels tempo en bovendien vaak in een premiestelsel, schakelingen gesoldeerd te hebben s'avonds hoofdpijn krijgt en bij de minste supplementaire last helemaal door de knieen gaat, zal wel niemand verwonderen. Dagelijks zie je zulke mensen, die ka- 6 pot gaan aan de prestatie- en aan de konsumptiedwang. Vele arbeiders hebben na dertig,'veertig jaar hard werken in stof, dampen en andere vuiligheid niet veel kansen meer om van hun rustpensioen te genieten.In 1969 stierven in de belgische werkhuizen en fabrieken 393 mensen en werden er honderden invalide door arbeidsongevallen, omdat de kapitalisten het werkritme alsmaar opdrijven en liever geen investeringen doen voor de veiligheid. De konklusie ligt voor de hand:willen wij de mensen werkelijk genezen dan is het onze plicht tegen deze strukturen te ageren. In die periode schreven wij:"Willen de dokters de mensen werkelijk genezen en gezond houden dan zijn zij, ook op medische gronden, verplicht samen met hen de strijd te organiseren tegen de uitbuitings- en onderdrukkingsstrukturen die zoveel mensen ziek maken:hoog arbeidsritme en prestatiedwang in de fabrieken, opgefokte consumptie, slechte behuizing, uitbuiting van de Derde Wereld. Echt dokter zijn wordt dan in de eerste plaats een politieke opgave, een kwestie van aktieve solidariteit. (1) Dit betekent: vanuit een sociale of een medische bekommernis, vanuit de wil om mensen te genezen, fundeerden en beargumenteerden wij onze politieke inzet. gezondheidswerk als politieke opdracht Naarmate wij meer gaan deelnemen aan het politieke werk en aan de studie in de beweging "Alle macht aan de arbeiders "en deze deelname een meer permanente vorm aanneemt, voltrekt er zich in onze opvattingen over de geneeskunde en over het artsenwerk een belangrijke en kwalitatieve omslag. De ervaringen opgedaan tijdens de politieke praktijk die wij ontplooien onder de arbeiders - vooral onder de arbeiders van een scheepsbouwwerf en van een metallurgisch bedrijf - leren ons het leven en de strijd van de arbeidersklasse van meer nabij kennen en leveren ons een andere voedingsbodem van waaruit wij over de geneeskunde denken en van waaruit wij een geneeskundige praktijk kunnen beginnen. Onze vroegere basis werd in hoofdzaak gevormd door ervaringen uit de medische wereld: patiënten, dokters, ziek- 7 ten. Onze nieuwe basis zijn ervaringen uit de klassenstrijd. Door de studie van het marxisme-leninisme zijn wij bovendien in staat deze ervaringen theoretisch en wetenschappelijk te verwerken'. Wij begrijpen dat de tegenstellingen binnen de geneeskunde slechts kunnen worden begrepen - en dus ook opgelost - in het licht van de grote klassentegenstelling tussen de burgerij en de arbeiders. Ons vertrekpunt wordt nu de dialektisch-materialistische wereldbeschouwing die wij ons steeds verder trachten eigen te maken langs de weg van deelname aan de politieke praktijk onder de arbeiders en door studie van het marxisme-leninisme. Gaandeweg verwerven wij hierdoor een nieuwe wereldvizie die volledig ons doen en laten, ons denken en ons handelen gaat bepalen. Vanuit deze wereldbeschouwing wordt dus ook over de geneeskunde gedacht en argumenteren wij ons gezondheidswerk. Dit betekent: vanuit een welbepaalde politieke vizie op de wereld en op de verhoudingen tussen de sociale klassen, funderen en argumenteren wij onze medische inzet. politiek als medische opgave: uitzichtloos! Deze overgang van de eerste denkwijze naar de tweede betekende voor ons een belangrijke stap vooruit. De eerste redenering - 'vanuit het geneeskundige naar het politieke' - is op langere termijn uitzichtloos. Zij leidt tot moeilijkheden en hindernissen die men vanop die basis niet aankan en die men nooit zal kunnen overwinnen. Mensen die zich bezig houden met ziekten ten gevolge van het ongezonde en ziekmakende arbeidsmilieu, of met de milieuver- pesting in het algemeen, botsen tegen machten waartegen zij met hun medische wapens gauw uitgepraat zijn. Wie ten strijde wil trekken tegen de tientallen nutteloze farmaceutische specialiteiten en de al even nutteloze als gevaarlijke over- konsumptie ervan, botst met de wapens van de medische kennis - dan mag hij nog een universiteitsprofessor zijn - al vlug tegen belangen die hem duidelijk maken dat verder ageren op die basis een strijd tegen windmolens is. Eigen aan deze denkwijze zijn ook een aantal wensdromen en projekten van 'Alternatieve geneeskunde", die ofwel slechts aan de 8 oppervlakte alternatief zijn ten overstaan van de bestaande burgelijke geneeskunde, ofwel spaak lopen op tegenstellingen waarop men vanuit een overwegend medisch patroon geen vat heeft. Het resultaat is dikwijls een gevoel van machteloosheid en veelal rest er alleen wat kankeren op de maatschappij die de mensen zo ziek maakt. Bovendien voert deze redenering 'politiek als medische opgave' naar een gespleten houding. Vrij vroeg duiken problemen op als: wat moet de voorrang krijgen, het medische werk of het politiek engagement? Van buitenaf hoort men vragen en opwerpingen in dezelfde zin: leidt de geneeskunde daar niet onder? Of erger; heeft dat nog iets met geneeskunde te maken? dat is politiek! Deze gespleten houding is het resultaat van het ontbreken van een allesomvattende vizie en het gevolg van de burgelijke ideologie die bewust scheidingen maakt tussen politiek en geneeskunde (zoals voor elk andere wetenschappelijke discipline trouwens). Vanuit een deelaspekt (de geneeskunde) kan men onmogelijk het geheel aan. De tweede redenering daarentegen - vanuit een politieke vizie naar het gezondheidswerk - is een juistere redenering en geeft perspektieven. De vraagstukken en moeilijkheden die rijzen worden vanuit de marxistisch-leninistische theorie bestudeerd en aangepakt. Dit betekent dat de geneeskunde geanalyseerd wordt in het licht van de grote klassentegenstellingen en dat de dagelijkse geneeskundige en sociaal-politieke praktijk georganiseerd wordt in het kader van een revolutionaire beweging. Deze gang van zaken verruimt en verdiept ten zeerste onze inzichten en stelt ons bovendien betere wapens ter hand om te strijden tegen de uitbuitings- en onderdrukkingsstrukturen. Met het marxisme-leninisme als basis krijg je een andere kijk op de geneeskunde en een andere kijk op de medisch-politieke taken die wij nu, dat wil zeggen in een maatschappij waar de burgerij alle macht bezit en de arbeiders en andere werkende mensen uitbuit en onderdrukt, kunnen opnemen. Anderzijds verdwijnt hierdoor de gespleten houding en wordt het probleem van de kompatibiliteit tussen het medische en het politieke werk opgeklaard. In plaats vaneen tegenstelling tussen het medische beroepswerk en het politieke werk militantenwerk groeit er een eenheid tussen beide. De chinese dokters-op-blote-voeten bijvoorbeeld zijn 9 even goed gezondheidswerkers als propagandisten van de gedachte-mao-tse-tsoeng. een andere kijk op de burgerlijke geneeskunde Een dialektische en materialistische ontleding van de sociale positie van de geneeskunde en van haar interne tegenstellingen leert ons dat wij te doen hebben met een klassegeneeskunde. De dagelijkse realiteit leert dat de geneesheren en de meerderheid van hun patiënten tot verschillende sociale klassen behoren. Tachtig, negentig procent van de mensen die een geneeskundige praktijk "groot" maken, zijn loontrekkende arbeiders, bedienden en boeren. De dokters behoren tot de klasse der burgerij. Hun herkomst, hun opleiding, hun financiële verdiensten, hun autoritaire posities en hun sociale status verraden hun burgelijke klassepositie. Dat sommige dokters zich subjektief 'volks' of sociaal' gedragen, doet aan deze feitelijke klassepositie van de artsenstand niet de minste afbreuk. Deze klassentegenstelling tussen de doktoren en hun patiënten bepaalt rechtstreeks de arts-patient verhoudingen. De spanningen en kontradikties tussen artsen en patiënten zijn slechts banale exponenten van de tegenstelling tussen de burgerij en de door hen uitgebuite en onderdrukte klassen. Gezien de geneeskunde wordt uitgeoefend door vertegenwoordigers van de burgerij en in een maatschappij waar de burgerij alle macht heeft (dus ook de macht over de geneeskunde), is deze klassegeneeskunde een burgelijke geneeskunde. DEZE GENEESKUNDE IS BURGERLIJK IN HAAR UITERLIJKE KENTREKKEN Dat de geneesheren vertegenwoordigers zijn van de burgerij zal wel door iedereen, en het best van al door de arbeiders, eenvoudige bedienden en boeren, gezien worden. Hun herkomst (in hoofdzaak zonen en dochters van dokters, ad- vokaten, handelaars etc.), hun opleiding aan de universiteit ver van de sociale realiteit waarin de mensen leven, hun hoog inkomen, hun superieure houdingen tegenover de gewone mensen en vooral hun status van partikuliere ondernemers 10 tonen dit ten overvloede. De mensen hebben reeds lang de zogeheten sociale rol van de dokters doorzien en beschouwen hen als doodgewone kommerpanten zoals gelijk welk ander soort kommeryanten , waarvan de belangrijkste drijfkracht is de zucht naar persoonlijk (financieel) voordeel en prestige. Nogal wat geneesheren zien in de hoge financiële verdiensten en de daaraan verbonden sociale status hun enige motivatie. Als er met een zieke iets fout gaat, is het de eerste bekommernis het eigen gezicht te redden, wat achter het schild van het kompetentiemonopolie niet moeilijk is. Als partikuliere ondernemers kleven de dokters bovendien hartstochtelijk de burgelijke ideologie aan, die in de eerste plaats tot doel heeft de bestaande, voor hen voordelige toestand te konsolideren. In deze burgelijke geneeskunde wordt een bijzonder groot, zoniet overwegend groot belang gehecht aan de formeel-tech- nische kanten van het onderzoek en de behandelwijze. Deze technische handelwijze (wat neerkomt op het afvuren van hele batterijen onderzoekingen, ingrepen en medicijnen op mensen) is voor de burgelijke geneeskunde blijkbaar de enige juiste; als een dokter alles doet (of laat doen) wat volgens de huidige stand van de medische technologie mogelijk is, dan heeft hij volgens burgelijke principes goed gehandeld. Dat dit lijnrecht leidt naar een overkonsumptie kan ons niet verwonderen. Deze overkonsumptie van de geneeskunde is immers niet meer dan een onmiddellijk gevolg van het feit dat een bepaalde groep, namelijk de groep die het voor het zeggen heeft (dokters, specialisten en farmaceutische firma's); er alle voordeel bij heeft. DEZE GENEESKUNDE IS BURGERLIJK IN HAAR POLITIEKE DOELSTELLINGEN Veel belangrijker dan deze uiterlijke kenmerken is de innerlijke doelgerichtheid van de geneeskunde, anders gezegd, haar politieke opdracht. Het getuigt van (gewilde) kortzichtigheid te beweren dat de geneeskunde een a-politieke zaak is en de theoriëen over de waarde-vrije wetenschap zijn allang een doorgestoken kaart. Het heeft ook geen zin krampachtig op zoek te willen gaan naar een mogelijke maatschappelijke taak voor de dokters, als deze dokters sinds jaar en 11 dag een welbepaalde maatschappelijke rol vervuld hebben en nog vervullen. Onze opzet is dan ook deze politieke rol van de geneeskunde en van de geneesheren op te sporen in de kapitalistische maatschappij en te ontmaskeren. Wij willen een antwoord geven op de vraag: wie of wat dienen deze geneesheren en deze geneeskunde? De geneeskunde dient op min of meer verdoken en bewuste wijze de belangen van de dominerende klasse in deze maatschappij; zij is een instrument dat ten dienste staat van de uitbreiding en instandhouding van de diktatuur van de burgerij over de andere klassen. Volgende aanduidingen hiervan zijn zelfs na een oppervlakkige beschouwing vast te stellen: 1. De geneeskunde verspreidt en onderhoudt de burgerlijke ideologie binnen de andere lagen van de bevolking: Als vertegenwoordigers van de maatschappij hangen de dokters per definitie een ideologie aan die zich ten doel stelt de bestaande maatschappelijke orde - lees: diktatuur van de burgerij - te rechtvaardigen en in stand te houden. Bovendien tomen zij als dokters nauw in kontakt met alle sociale klassen en lagen; door de aard van het beroep zelf komt een arts 'klle huizen" binnen en heeft hij ruime mogelijkheden om overal zijn burgelijke principes en opvattingen te laten doordringen. Als huisarts wordt men regelmatig gekonfron- teerd met opvoedingsproblemen van kinderen. Het is klaar dat hij hierop een antwoord zal geven vanuit zijn burgerlijke levensopvattingen. Bewust of onbewust, openlijk of verdoken verspreidt hij hierdoor zijn burgerlijke ideologie. De dokters zijn agenten van de burgerij onder het volk en propagandisten der burgerlijke ideologie, ook al zijn zij zich hier niet van bewust of is dit hun bedoeling niet. 2. Een aantal maatschappelijke vraagstukken worden door de geneeskunde systematisch gekanaliseerd en ongevaarlijk gemaakt: Evenals de religie is de geneeskunde voor de burgerij een uitlaatklep langswaar zij te scherp geworden maatschappelijke problemen kan kanaliseren en afronden en dus ongevaarlijk maken voor het systeem, voor haar diktatuur. 12 Enkele voorbeelden: het alkoholisme vroeger, het druggebruik nu zijn voor de bestaande orde gevaarlijke en ondermijnende verschijnselen (denken wij maar aan de gevolgen ervan onder de amerikaanse soldaten in Zuid-Vietnam). Deze verschijnselen - en niemand zal hun maatschappelijk karakter, dwz.hun maatschappelijke oorzaken en gevolgen, betwijfelen - worden afgeleid naar de geneeskunde: alkoholisme wordt een ziekte, druggebruikers komen in handen van psychiaters en dergelijke. De zenuwachtigheid, de irritatie, het innerlijke en opgekropte verzet van de arbeiders tegen de uitbuiting (hoog arbeidsritme, ploegwerk, premiestelsel, dreigende afdankingen en werkloosheid etc.) worden ziekten: men stuurt deze mensen naar de dokter, die er het etiket "adaptatiestoornis" of "overspanning" op plakt en met alle gemak tranquillizers voorschrijft. 3. Bepaalde takken van de geneeskunde vinden in hun politieke funktie hun belangrijkste bestaansreden: Het meest treffende voorbeeld hiervan is de arbeidsgeneeskunde. Als de kapitalisten bereid gevonden worden hieraan geld te spenderen dan is het wel omdat dit voor hen een belangrijke zaak is geworden. Evenals de machines en installaties ondergaan de arbeiders een regelmatige 'revisie' zodat ze lang genoeg kunnen funktioneren, in geval van ziekte geweerd worden of tijdig doorgestuurd, en opdat de kosten door ziekteverzuim niet te hoog zouden oplopen. Op kongressen en in vaktijdschriften van bedrijfsgeneesheren is de afwezigheid van de arbeiders wegens ziekte en het erdoor geleden verlies voor de kapitalisten punt nummer één van diskussie. Bovendien waakt de arbeidsgeneeskunde erover dat bepaalde ongezonde toestanden in het bedrijf het zogenaamde "sociale klimaat" niet zouden verpesten. Zij zorgt ervoor dat de kapitalisten er van af komen met de wedde van de bedrijfsarts en enkele verplegers, en niet verplicht worden tot grotere investeringen voor de veiligheid en de gezondheid van de arbeiders. In een bekend metallurgisch bedrijf is het een van de opdrachten van de fabrieksarts alle mogelijke gevallen van loodintoxicatie op te sporen en geheim te houden, zodat het bedrijf gespaard blijft van grotere kosten. 13 Deze geneeskimde dient niet de gezondheid en het welzijn van de arbeiders, maar de belangen van de patroons. een andere kijk op de medisch politieke taken die wij als huisartsen kunnen opnemen Als leidinggevend principe kunnen we stellen dat de geneeskunde die we willen brengen aan de mensen, als deel van onze gehele kommunistische inzet, bewust en openlijk de belangen van de arbeiders en van de andere werkende mensen moet dienen. Zij moet ten dienste staan van de revolu- tionnaire arbeidersstrijd omdat dit de enige weg is die leidt naar het definitieve einde van de uitbuiting en de onderdrukking van de arbeidersklasse en de andere sociale klassen door de burgerij. In eerste instantie betekent dit dat wij er naar moeten streven de mensen een 'socialistische' geneeskunde te brengen. Op dit ogenblik menen wij, vooral op grond van studie van de inzichten en ervaringen uit China, dat volgende twee principes aan de basis van een dergelijk socialistisch gezondheidswerk moeten liggen: - het volk van ganser harte en volledig dienen: Dat wil zeggen dat deze geneeskunde de belangen van de mensen en niet de eigen belangen (bv, financiële overvloed of ambities van een grootse medische carrière) of de belangen van de burgerij centraal moet stellen. Dit betekent ook een geneeskunde die het volk niet alleen dient in zijn dagelijkse behoeften en belangen (waaronder gezondheid), maar ook in zijn strijd voor de hogere politieke idealen, namelijk het zich bevrijden van de diktatuur van de burgerij. Uiteraard is "het volk van ganser harte en volledig dienen" geen technisch vraagstuk (geen kwestie van kennis of techniek) maar een ideologisch vraagstuk Het gezondheidswerk zal pas socialistisch zijn als de ideologie die eraan ten grondslag ligt socialistisch is. Natuurlijk staat dit niet in tegenspraak met de bekommernis om zich zo goed mogelijk te bekwamen en uit te rusten om de mensen zo goed mogelijk te kunnen dienen. - Socialistische geneeskunde is een geneeskunde die zowel ideologisch als organisatorisch onder de leiding van de 14 arbeidersklasse staat: Leidinggevend voor deze geneeskunde is de marxistisch-leninistische wereldbeschouwing, die de filosofie van de arbeidersklasse is. Het spreekt voor zichzelf dat het verwerven van deze ideologie een doorlopende opdracht wordt. Wij zijn er trouwens pas sinds enkele jaren mee in kontakt gekomen, na vele jaren van burgelijke opvoeding. Terwijl wij de arbeiders en de eenvoudige mensen medische zorgen toedienen, moeten wij ons daarom door hen ideologisch laten heropvoeden. Anderzijds moeten belangrijke organisatorische problemen van het gezondheidswerk (bv. waar werken?, hoe werken?, financiële regelingen etc.) aan de arbeiders voorgelegd worden en samen met hen opgelost worden. Ten tweede betekent dit dat wij ons gezondheidswerk moeten organiseren in het kader van de revolutionnaire arbeidersbeweging. Als dokters kunnen wij, met de mogelijkheden die eigen zijn aan het beroep, overal waar we komen propaganda maken voor het marxisme-leninisme en voor de revolutionaire beweging waarin wij meewerken. Wij kunnen propagandisten zijn van de revolutionaire en proletarische ideologie. Bovendien kunnen wij, naargelang de noodzaak zich voordoet, bepaalde politieke opdrachten en taken in het kader van die organisatie op ons nemen. Dat deze opdrachten en taken gedurende de vrije tijd uitgevoerd worden doet weinig ter zake: zij vormen immers een politieke eenheid met het propagandawerk dat we proberen te doen tijdens onze beroepsaktiviteit. Op deze manier willen wij aktief een positie innemen aan de kant van de arbeiders en het volk en willen wij de strijd van de arbeidersklasse steunen. Op deze manier ook menen wij het best te kunnen strijden voor een wereld die meer leefbaar is en minder ziekmakend. (1) "Streven", april 1970 en "De Nieuwe", juli 1970. 15 De organisatie van onze groepspraktijk Enkele praktische aspekten De organisatie van onze huisartsenpraktijk is funktie van de taken die wij ons stellen: 1. Een goede huisartsengeneeskunde in dienst van de arbeidende bevolking, waaronder we als militanten van de marxistisch-leninistische beweging "Alle macht aan de arbeiders" werkzaam zijn. 2. Gebruik maken van de mogelijkheden, geboden door het huisartsenberoep, om een aantal politieke taken van propaganda, rekrutering en enquête tijdens de beroepsaktiviteit uit te voeren. 3. Buiten onze beroepsaktiviteit tijd overhouden om als politiek militant voor deze revolutionaire beweging te werken. Dit militantenwerk sluit voor een niet onbelangrijk deel aan bij 16 ons beroepswerk, daar we beiden ingeschakeld zijn in basisgroepen, werkzaam rond de fabrieken in de gemeente waar we als arts werken. Hieronder behandel ik, in het licht van de gestelde opdrachten, enkele organisatorische aspekten van onze praktijk. samenwerking op politieke basis voor een goede geneeskunde in dienst van de arbeiders We hebben ons gevestigd in een arbeidersgemeente van de agglomeratie Antwerpen. Tijdens een 17-weken durende staking op de scheepswerven alhier in de loop van 1971, hadden we ons aangesloten bij een groep studentenkameraden, die toen startten met de vorming van een fabriekskern van revolutionaire arbeiders en studenten. De werking van deze kern werd, mede door onze vestiging daar ter plaatse, gekonsolideerd en uitgebreid. Sindsdien werd ook rond andere fabrieken in de buurt begonnen met de uitbouw van kernen. Een van ons bleef werken in de basisgroep van de scheepswerven; de ander startte met een werking rond een metallurgisch bedrijf. Vanaf het begin van onze praktijkoefening zijn we, gewoon als vroeger, rond de fabrieken waar veel van onze patiënten wonen en werken blijven militeren . Een deel van de patiënten is rechtstreeks uit de politieke kontakten gekomen. Alleen het groepswerk laat toe om als huisartsen deel te nemen aan het politieke werk als propaganda, vorming enz. Aan het beroep van huisarts is o. a. de eis verbonden van een quasi-permanente beschikbaarheid. Wanneer men dit individueel wil realiseren kan er praktisch geen tijd voor gepland politiek werk overschieten.In principe werken we ongeveer 8 uur per dag, behalve op de dag van onze "vrije namiddag" en op zaterdag ( tot 12 uur ). Na zes uur's avonds tot acht - uur 's morgens hebben we om beurt de wacht. Evenals op onze wekelijkse vrije namiddag neemt een van ons de volledige praktijk over, zodat de ander volledig vrij is. Van elke patiënt maken we een gemeenschappelijk medisch dossier op,' dat stipt wordt aangevuld: de arts van wacht beschikt zo 17 bij een oproep van een patiënt die meestal door zijn kameraad gevolgd wordt, over het geheel van medische gegevens en ervaringen die zijn kameraad over de patiënt verzamelde. Zowel de patiënten als wijzelf vinden deze gemeenschappelijke zorgenverstrekking bevredigend. Het brengt ook een voortdurende confrontatie en kontrole van eikaars medisch werk mee. Elke week op donderdagmiddag proberen we een voorbereidende bespreking van anderhalf uur over onze ervaringen te houden. De door de wachtdiensten (avond, nacht, vrije namiddag) vrijgemaakte tijd kan gebruikt worden voor politiek werk, nascholing of ontspanning. het praktijkpand en onze woning Als gemeenschappelijke praktijkpand huurden we een handels- gelijkvloers in een kleiner appartementsgebouw. Het omvat een grote onderzoeks- en archiefkamer, een donkere kamer voor radioscopie en radiografie (traumatologie), een ruimte voor labo, gipsen en afwas, en een wachtkamer. Er is een kleine kamer, voorlopig in reserve, waar een tweede onderzoekskamer kan ingericht worden, wanneer een derde kameraad bij de groep zal komen. We zullen dan met twee artsen gelijktijdig raadpleging kunnen houden. In hetzelfde gebouw wonen de twee gezinnen, elk in een appartement. De appartementen en praktijkpand zijn verbonden door binnenhuistelefoon. Er is een gemeenschappelijke buitenlijn. We zorgen om beurt voor de grote maaltijd. Dit bevordert de diskussie over politieke en beroepswerk. Het samenwonen biedt ook goede oplossing voor problemen zoals kinderbewaking die anders het politiek werk zouden remmen: nu zijn er steeds twee of drie van ons van ons viertal vrij om 's morgens naar de fabriekspoort te gaan. Ons huis fungeert gedeeltelijk als kontaktadres voor de beweging ter plaatse en dient als vergaderplaats. politiek werk in de praktijkvoering Een deel van onze patiënten is rechtstreeks Uit het politiek kontakt gekomen. Vele van onze patiënten komen we 's mor- 18 gens tegen aan de fabrieken wanneer we pamfletten uitdelen of de krant verkopen. Met deze patiënten is het vanzelfsprekend dat we, wanneer ze voor geneeskundige verzorging bij ons komen, over het politieke werk spreken . Wegens onze aanwezigheid aan de fabriekspoorten, de werking in de basiskernen ter plaatse, de enquêtes in de fabrieks- wijken, deelname aan een betoging enz. zijn we op dit ogenblik reeds op voorhand gekend als kommunisten bij de meeste patiënten die zich voor de eerste maal tot ons richten. In onze wachtzaal liggen de tijdschriften van de beweging (AMADA, China vandaag, La Chine en Construction) ook in het arabisch voor de marokaanse arbeiders. Er hangen ook politieke affiches: bv oproep tot steun aan de stakers bij Bell - ITT. De dienstbaarheid die we onze patiënten proberen aan de dag te leggen stellen we duidelijk als een uitvoering van de maoistische geest van 'Dien het Volk'. De toepassing van verminderde tarieven Leggen we de eerste maal steeds uit als een politieke daad. Wij passen deze tarieven toe omdat we tot AMADA behoren, die niet akkoord gaat met de uitbuiting van de werkende mensen onder andere op het terrein van de geneeskundige verzorging en die een socialistische maatschappij willen vestigen. Ziekten die veroorzaakt worden door het werk (loodziekte, stoflong, asbestose, overspanning door hoog arbeidsritme) en al de problemen die zij voor de arbeiders en hun gezin meebrengen worden door ons van meet af aan uitgelegd als het strukturele geweld dat de kapitalistische klasse tegenover de arbeiders uitoefent. Tegenover de miserie van de arbeiders onder de diktatuur van de bourgeoisie stellen we het voorbeeld van de diktatuur van het proletariaat, waar de arbeid georganiseerd wordt in funktie van gezondheid en welzijn van de werkende klasse. Ook andere problemen (financiële lasten allerhande, woningnood, werkeloosheid, afdankingen oudere arbeiders en echtelijke ruzies ten gevolge van de overheersing van de burgelijke ideologie enz.) waarmee we in kontakt komen proberen we politiek te stellen. Doorheen ons werk informeren we ons over de levensomstandigheden en het politiek bewustzijn van de arbeidersklasse. We enqueteren over de strijd op Be fabrieken, over de reaktie op onze agitatie. We rekruteerden reeds enkele arbeiders in de praktijk die voor de beweging militeren. We 19 verspreiden ons blad bij de patiënten. Wij hebben het plan om voor onze patiënten een krantje te maken, waar we elementaire medische voorlichting (kontraceptie, griepbehandeling, vermagering enz.) geven samen met politieke informatie. politiek werk buiten de praktijk Door het systeem van avondwachten, vrije namiddag, en deelname aan de weekenddiensten kunnen we net als andere militanten met een beroepsaktiviteit deelnemen aan vergaderingen, vormingsaktiviteiten en agitatiewerk. Zoals reeds gezegd staat dit werk dikwijls in verband met onze beroepspraktijk, daar we aktief zijn in basisgroepen rond fabrieken waarin vele van onze patiënten werken. Vanaf het begin hebben we slechts als honorarium gevraagd die door de verzekeringsorganismen voor de geleverde prestaties wordt terugbetaald. Dit komt voor de ekonomisch aktieve patiënten neer op drie vierde van de officiële tarieven. We leggen steeds uit dat we dit doen omwille van onze politieke overtuiging en opdrachten. Opdat het door de patiënten en door de andere artsen niet zou kunnen uitgelegd worden als een reklamestunt vragen we voor onbekenden de eerste maal steeds de officiële tarieven. Voor onszelf bepaalden we een vaste maandwedde waarvan we vonden dat zij niet te hoog mag uitsteken boven het loon van een arbeider. De rest van de inkomsten worden besteed aan werkingskosten, aan een reservefonds en aan steun aan de beweging. Ziehier enkele aspekten van de wijze waarop we onze groeps- praktijk organiseren om als huisartsen nuttig militant werk te doen voor de marxistisch-leninistische beweging. Op vele punten is kritiek te leveren en we hebben erover diskussies met elkaar en andere kamaraden. Toch kan wellicht deze beschrijving jonge militante artsen aanzetten om nog meer geengageerde en nuttiger vormen van militante praktijkuitoefening op touw te zetten. Wij willen graag met hen praten. 20 van de groepspraktijk michel leyers en kris merckx Waarom geven we dit informatieblad uit? Uw artsen zijn lid van de kommunistische beweging "ALLE MACHT AAN DE ARBEIDERS". Deze beweging wil, onder leiding van de arbeiders, de werkende klasse verenigen en organiseren om een einde te stellen aan de kapitalistische uitbuiting. In de plaats willen we een maatschappij opbouwen waar alles gebeurt in het belang van de werkende klassen, (arbeiders, bedienden, middenstanders, boeren en intellektuelen). In een echte socialistische maatschappij - zoals China - zijn de artsen gewone arbeiders volledig in dienst van het volk. Zij proberen ook het volk zoveel mogelijk in te lichten over de ziekten en hun behandeling, zodanig dat de mensen kunnen meehelpen om zichzelf te genezen. Op deze manier kunnen de mensen ook beter begrijpen wat de dokters zeggen en doen en kunnen zij de doktèrs kontroleren. De dokters kunnen dan leren van hun patiënten. Daarom dit informatieblad. 21 griep is een ziekte veroorzaakt door een virus Er zijn twee soorten van besmettelijke ziekten, veroorzaakt door twee soorten van microben. De eerste groep zijn de ziekten veroorzaakt door bakteriën: keelontstekingen, bronchitis, besmetting van de urinewegen, abcessen enz. Voor deze ziekten bestaan er medikamenten die de bakteriën doden namelijk de antibiotica. Bv. penicilline, stoffen verwant aan penicilline (Penbritin of Pentrexyl), tetracycline (Tetrex, Stecline), sulfamiden (Elkosin, Madribon), cloram- fenicol en vele andere (o. a. Aovine, Erythrosine, Ilosone). De tweede groep zijn de ziekten veroorzaakt door virussen: griep, dikoor, mazelen, rode hond, wijnpokken, kinderverlamming, geelzucht enz. Op dit ogenblik bestaan er nog geen medikamenten die deze virussen doden en die bij de mensen gebruikt kunnen worden. Gelukkig zijn de meeste virusziekten op zichzelf goedaardig en bestaat er tegen enkele gevaarlijke virusziekten een inenting (bv. kinderverlamming, pokken) . Griep wordt veroorzaakt door een virus. Men krijgt de ziekte wanneer men niet bestand is tegen dit virus en wanneer men lucht inademt die besmet is met het griepvirus en die werd uitgehoest door een persoon die griep heeft. De virussen dringen binnen in de luchtwegen, vermenigvuldigen zich en vernietigen het slijmvlies van de luchtpijpen. Zo onstaan reeds 24 tot 48 uren na de besmetting de eerste ziekteverschijnselen van griep. Griep begint meestal plots (dikwijls is men 's morgens nog gaan werken). De zieke wordt als het ware overvallen door zijn ziekte: hij krijgt koorts (38, 39 en zelfs tot 41 graden C) en voelt zich ziek. Vooral als dit samengaat met hoofdpijn en met spierpijnen in het ganse lichaam (nek, rug, armen en benen) is de kans groot dat de griep U te pakken heeft. 22 Omdat het griepvirus het slijmvlies van neus, keel en grote luchtpijp aantast zal de zieke dikwijls ook klagen van neusverstopping en neusloop, keelpijn en droge hoest die pijn veroorzaakt achter het borstbeen. Vooral bij kinderen, maar ook bij volwassenen geeft griep soms buikpijn en braken (in de volksmond spreekt men van griep in de buik). En zo treft de dokter de patiënt met griep meestal aan: écht ziek, in bed met koortsachtig gezicht, en met op het nachttafeltje een tas warme thee met citroen waarvoor een hulpvaardig familielid gezorgd heeft. Maar deze hulpvaardige handen kunnen in feite nog veel meer doen dan thee zetten: in de meeste gevallen kunnen zij net zo goed als de dokter de geneesmiddelen geven die de zieke zullen helpen. griep verloopt meestal gunstig; wel moet men opletten voor verwikkelingen In de meeste gevallen verloopt griep gunstig, en dikwijls zijn de ziektetekens zelfs niet zo uitgesproken als hierboven geschreven staat. Na 2 tot 5 dagen zakt de koorts en verzachten de pijnen. Soms komt er na een koortsvrije dag opnieuw 2 of 3 dagen met koorts. Maar dan volgt toch meestal de genezing. Wel kan men na griep nog een hele tijd last hebben van moeheid en zwaktegevoel. In enkele gevallen kan griep minder gunstig verlopen. In dit geval spreekt men van GRIEP MET VERWIKKELINGEN. Men moet aandachtig letten op de begintekens van deze verwikkelingen en indien ze intreden moet men onmiddellijk een arts raadplegen. Hoe kan de zieke of zijn familie vaststellen dat er verwikkelingen optreden? - door met een thermometer 2 maal per dag de koorts te nemen, onder de tong of in de aars. Als de koorts na enkele dagen (3 tot 5 dagen) hoog blijft is er waarschijnlijk een verwikkeling. - door te letten op: de kleur van de fluimen (gele of groene fluimen zijn verdacht), op het zwaarder worden van de hoest, op kortademigheid, op oorpijn. 23 Welke zijn de verwikkelingen van griep? 1. De meest voorkomende verwikkeling is bronchitis: dit komt doordat de vernietigde slijmvliezen van de luchtpijpen nu ook door bakteriën besmet worden. Men kan dit herkennen doordat de koorts na enkele dagen nog aanhoudt, de hoest zwaarder wordt of doordat men gele of groene fluimen begint op te hoesten. In dat geval moet de dokter antibiotika voorschrijven. 2. Vooral bij kinderen kan wel eens een middenoorontsteking volgen na griep. Vooral de hevige oorpijnen en de koorts zullen ons hieraan doen denken. 3. Soms wordt de griep verwikkeld met longontsteking, vooral bij bejaarde mensen. De zieke heeft dan niet alleen koorts en hoest, maar wordt ook kortademig en krijgt een blauwe kleur. Gelukkig is dat zeldzaam. behandeling: wat kan u doen bij griep? Wanneer iemand de verschijnselen van onverwikkelde griep vertoont, kan men in gerust gemoed onmiddellijk zelf met de behandeling beginnen. Vermits er geen geneesmiddelen bestaan tegen het griepvirus, kan men alleen geneesmiddelen geven om de ziekteverschijnselen - koorts, hoofd- en spierpijnen, hoest - te verdrijven. Bovendien is een goede verzorging zeer belangrijk. Wat te doen bij onverwikkelde griep? 1. bedrust zolang er koorts is. 24 rugkomen mag men opnieuw 1 of 2 tabletten
innemen (tot maximum 4 tot 6 tabletten per 24 uur). Aan kinderen geeft men
halve tabletten of kindertabletjes of stopjes (voor de kleinsten). Bij
heel hevige koorts mag men de kinderen koele wisselbaden geven. Meestal kunnen de ziekteverschijnselen zo verzacht worden en de genezing bevorderd, die gewoonlijk na enkele dagen komt. Men mag echter niet vergeten dagelijks de temperatuur op te nemen en te letten op de tekens van verwikkeling. U ziet het, om deze behandeling in te stellen moet men helemaal geen dokter zijn; iemand met wat ervaring, b.v. de moeder, kan dat best zelf. Maar zeggen de mensen ons: "Wij moeten er toch een dokter bijroepen, want wij hebben een doktersbriefje nodig voor ons werk". Inderdaad bij de minste afwezigheid wegens ziekte moet er een doktersattest binnengebracht worden bij de direktie. Waarom is dat zo? Sommigen beweren om misbruiken tegen te gaan. Wij menen dat dit ook nog een andere reden heeft. Als een kapitalist een arbeider of een bediende in dienst heeft genomen dan wil hij er zoveel mogelijk aan verdienen en dan is elke afwezigheid een vermindering van zijn winsten. De kapitalisten hebben er alle belang bij dat de arbeiders en de bedienden zo weinig mogelijk hun post verlaten, en daarom hebben de kapitalisten enkele maatregelen genomen die de afwezigheid wegens ziekte proberen te beperken. Een paar voorbeelden: op het werk zijn er verpleegsters of eventueel een dokter die de arbeider bij ongesteldheid of als hij zich ziek voelt een of ander medikament geeft om hem daarna terug te sturen aan het werk; in sommige bedrijven worden inentingen tegen de griep georganiseerd. Ook het verplicht maken van een doktersattest is een dergelijke maatregel. De kapitalisten hebben al deze maatregelen genomen niet omdat zij bezorgd zijn om de gezondheid van de mensen, maar omdat zij elke afwezigheid wegens ziekte, en dus vermindering van hun winsten, willen indijken. voorkomen van griep: inenting tegen griep Er bestaat een inenting tegen griep (Influvac). Zo'n inentings- 25 spuitje bevat gedode griepvirussen die de laatste jaren griep-epidemles veroorzaakten. Daar het griepvirus regelmatig verandert geeft deze inenting geen volledige bescherming. Hot verkleint alleen de kansen dat ge griep zult krijgen. Ook geeft de inenting slechts een bescherming van 6 maanden. Toch is het nuttig gebleken bepaalde zwakkere of zieke personen - die best geen griep zouden krijgen - elk jaar in september of oktober een spuitje te geven. Dit geldt ook voor de volgende mensen: - mensen met een hartziekte, een aandoening van de luchtwegen (chronische bronchitis, astma) of suikerziekte. - oudere verzwakte personen. - dokters, verpleegsters en andere mensen die veel in kon- takt komen met zieken. Als ge aanmerkingen, vragen of voorstellen in verband met dit informatieblad je hebt, zegt ze ons. We zullen ze gaarne horen. 26 INFORMATIEBLAD van de groepspraktijk michel leyers en kris merckx WAAROM POLITIEK AKTIEF? WAAROM ZIEKENFONDSTARIEVEN? nummer 2, februari '72 Beste vrienden, Sommige mensen kijken wel erg verwonderd op als zij bij ons in de wachtkamer politieke affiches en een foto van Karl Marx zien hangen en boekjes en bladen van de kommunistische beweging "Alle macht aan de arbeiders" zien liggen. Ze vragen zich af waar ze terecht gekomen zijn. Andere mensen begrijpen niet goed dat wij na een huisbezoek of een raadpleging als ereloon vragen wat de ziekenfondstarieven terugbetalen. "Zo gaat ge nooit rijk worden" zeggen ze ons. In dit stukje willen we uitleggen waarom wij aktieve medewerkers zijn van een kommunistische beweging en waarom wij dit willen tonen in ons werk. We zullen ook uitleggen waarom wij werken aan ziekenfondsprijzen. 27 waarom zijn wij aktieve medewerkers van 'Alle macht aan de arbeiders"? - Inhoud 1. Als dokters ziet men veel ellende en miserie en is men getuige van zeer veel leed onder de mensen. Veel van deze ellende en miserie wordt veroorzaakt door de omstandigheden waarin de mensen moeten leven en werken: - arbeiders die aan de lopende band staan geraken overspannen en afgestompt en door en door vermoeid omdat ze dag na dag hetzelfde eentonige werk moeten doen aan een ritme dat maar steeds wordt opgedreven. - mijnwerkers, lassers en branders krijgen na 20 jaar stoflongen of chronische bronchitis door de rook en het stof. Gans hun verder leven lijden zij voortdurend onder die ziekte. - in sommige families doen de kinderen de ene verkoudheid na de andere omdat ze in oude, koude en vochtige huizen wonen. Als dan ook buiten de lucht nog verpest wordt door de stank van fabrieken dan is de genezing helemaal moeilijk. - om hun auto of huis af te betalen moeten vele arbeiders en bedienden na hun uren nog overuren maken. Ze zijn nooit meer thuis en kennen geen rust meer en er komen gemakkelijk spanningen en problemen in die families. Andere mensen willen gedreven door de waanzinnige reklame van vandaag, steeds meer en nieuw kopen en moeten hiervoor altijd maar harder werken tot ze erbij neervallen en ziek worden. - arbeiders worden levenslang gebrekkig of invalide tengevolge van de ongevallen op het werk waar het arbeidsritme opgedreven wordt en er niets gedaan wordt om oude en onveilige installaties te verbeteren. - tientallen mensen lijden aan ontstekingen van de nieren doordat zij om aan de spanningen van het werk en het leven te ontsnappen dag na dag 'wonderbare poeders' slikken waarvoor in reuzeletters overal reklame wordt gemaakt zonder dat iemand protesteert. - arbeiders en bedienden geraken totaal over hun toeren omdat ze gedwongen worden meer te produceren en promotie te 28 maken. De mensen worden tegen elkaar opgezet om altijd maar meer en meer te produceren. En zo kunnen we verder gaan. Zeer dikwijls, om niet te zeggen altijd, staat men als dokter in deze situatie totaal machteloos. Men kan wel een spuitje of een pilletje geven om de miserie te verzachten, maar dat verandert niets aan de grond van de zaak. Wij menen dat veel van deze ellende en miserie veroorzaakt of alleszins in stand wordt gehouden door het feit dat in de maatschappij waarin we leven een handvol mensen - de kapitalisten - zich steeds rijker en machtiger maken op de rug van miljoenen andere mensen. Wij menen dat veel van deze ellende en miserie, waarmee wij als dokter in kontakt komen, veroorzaakt en in stand gehouden wordt doordat de kapitalisten en al wat met hen meewerkt (de staat, de regering, het leger en de rijkswacht, de rechtbanken, de hogere klerus en de hogere vak- bondsleiding) meer inzitten met hun winsten dan met het leven en de gezondheid en het geluk van het volk. 2. Zoals alle mensen die hun ogen open willen doen, zien wij tal van andere vormen van kapitalistische uitbuiting en on- drukking in ons land en in de wereld. - Arbeiders moeten jaar na jaar werken om zichzelf in le- van te houden en hun baas rijker te maken. Maar als ze dan oud en ziek worden - dikwijls tengevolge van hun werk - en niet meer meekunnen, worden ze afgedankt, of wordt hun loon verminderd. Als er - zoals op dit ogenblik - een krisis komt zijn het de arbeiders die de eerste klappen te verwerken krijgen: gedwongen werkloosheid en afdankingen. Maar op ditzelfde ogenblik zorgt de regering ervoor dat miljarden franken, afkomstig van de belastingen van de werkende mensen, zomaar kadeau worden gedaan aan de kapitalisten (plan Simonet). - In het vorige jaar (1971) is voor de werkende mensen de levensduurte enorm gestegen, vooral door de invoering van de B. T. W. . Maar diezelfde B. T. W. heeft de grote kapitalisten in 1971 reeds 22 miljard extra opgebracht en betekent voor hen over de hele periode 1971-1975 een kadeau van 120 miljard (de grote kapitalisten moeten door de B. T. W. geen belasting meer te betalen op export, stocks en investeringen). 29 - Als de arbeiders 10 F verhoging willen om de gestegen levensduurte te boven te komen moeten zij ervoor staken en vechten. De arbeiders van Tessenserloo staken nu al vier weken voor 10 F loonsverhoging en voeren een harde strijd tegen de kapitalisten, tegen de staat met zijn sociaal bemiddelaar en zijn rijkswacht en tegen de hogere vakbondsleiding. De dokters eigenen zich daarentegen zonder meer 12, 5 % toe (voor de zoveelste maal), en de staat en de mutualiteiten zorgen er enkele maanden later wel voor dat het geld ervoor vrijkomt. De dokters hebben het nochthans veel minder nodig dan de arbeiders van Tessenderloo. - In de zogenaamde derde wereld (ontwikkelingslanden, twee derde van de mensheid) leven nog honderden miljoenen mensen in honger en armoede. Niet omdat ze lui of dom zijn, maar omdat de grote monopoliekapitalisten die ook bij ons de baas zijn - petroleummaatschappijen, Union Minière, General Motors, Bayer, BASF, Philips enz. - de kans zien om de mensen daar aan een nog grotere uitbuiting te onderwerpen. De monopoliekapitalisten roven de grondstoffen uit deze landen voor schandalige prijzen weg. De weinige mensen die ze er werk bezorgen betalen ze hongerlonen. Ze houden de eigen ontwikkeling van deze landen met alle middelen tegen. Ze onderdrukken de bewustmaking en de opstand van het volk door in die landen militaire diktaturen aan de macht te brengen en te steunen. Zoals vele werkende mensen, jongeren en intellektuelen zijn wij gaan inzien: deze wereld is onrechtvaardig omdat het op winst beluste grootkapitaal overal zijn wetten stelt.. Zoals vele mensen achten wij het onze plicht tegen deze onrechtvaardigheden en tegen het grootkapitaal de strijd aan te binden. "Dokter zijn" is van ganser harte werken voor de gezondheid van de mensen. Voor elke dokter betekent dat: de patiënten zo goed mogelijk te genezen door onderzoek, geneesmiddelen en gesprek. Dat proberen wij ook in het kader van onze groepspraktijk. Maar voor ons betekent écht dokter zijn ook: samen met de werkende mensen - de overgrote meerderheid van onze patiënten - strijden tegen de kapitalistische uitbuiters die verantwoordelijk zijn voor de miserie en de onrechtvaardigheid in de wereld. Wij menen dat als wij ons volledig ten dienste willen stel- 30 len van de gewone mensen dat wij dan elke strijd tegen de uitbuiting en de onderdrukking volledig moeten steunen. - daarom steunen wij de arbeiders en bedienden met woord en daad in hun dagelijkse strijd voor hoger loon en tegen de onmenselijke en onveilige werkomstandigheden. - daarom steunen wij de middenstand in zijn strijd tegen de grootwarenhuizen die hen met behulp van de regering langzaam doodwurgt. - daarom steunen wij de strijd van de boeren als zij betogen tegen de Europese monopoliekapitalisten van de voedings- sektor, de veevoederbedrijven en de fabrieken van de landbouwmachines. Daarom werken wij mee in de kommunistische beweging "Alle macht aan de arbeiders". Deze beweging wil, onder de leiding van de arbeidersklasse, de werkende klassen verenigen en organiseren om definitief een einde te stellen aan de kapitalistische uitbuiting en onderdrukking in ons land en in de wereld. Deze beweging wil een nieuwe arbeiderspartij opbouwen, die strijdt voor een echt socialistische maatschappij, waarin de ene mens de andere niet meer kan uitbuiten, waarin de ene mens de andere niet meer ziek maakt. Omdat wij het zeer belangrijk vinden ons voor deze strijd in te zetten, delen wij mee pamfletten uit aan de fabrieken, verkopen wij het blad van "Alle macht aan de arbeiders", en hangen wij politieke affiches en een foto van Karl Marx op in onze wachtkamer. waarom verzorgen wij de werkende mensen aan ziekenfondstarieven ? - Inhoud Wij menen vanuit onze politieke overtuiging, dat de geneeskundige verzorging voor de werkende mensen gratis moet zijn. Daarom vragen wij aan de werkende mensen, de arbeiders, de (lagere) bedienden, de kleine handelaars, als loon datgene wat zij terugtrekken van de ziekenkassen. Steeds, en zeker in deze tijd van krisis, met stijging van de levensduurte, werkloosheid en afdankingen, betekent de geneeskundige verzorging voor gewone werkende mensen een zware financiële last. Het recht op gezondheid is een recht dat aan ieder gra- 31 tis gegeven moet worden, dus zeker aan de werkende klassen. Wij menen ook, dat op dit ogenblik het verschil tussen de verdiensten van de dokters en het inkomen van de werkende mensen zo groot is, dat er geen echte geest van kameraadschappelijk vertrouwen tussen de arts en de patiënt kan bestaan. De vergoeding per prestatie van de dokter heeft ook tot gevolg dat een aantal onderzoekingen en behandelingen gebeuren omdat ze opbrengen voor de dokters. Daarom ook zijn wij voorstander van een maatschappij waarin het verschil tussen het inkomen van de dokter en een arbeider kleiner wordt en uiteindelijk niet meer bestaat. Wij zien niet in waarom een dokter zoveel meer moet verdienen dan een arbeider. Wij weten dat vele dokters helemaal niet akkoord zijn met de manier waarop wij werken. Ze beweren dat wij door ziekenkastarieven te vragen patiënten ronselen. In feite beweren zij dit omdat zij niet akkoord gaan dat wij als dokters ook nog medewerkers zijn van een kommunistische beweging. Die dokters weten zeer goed dat wij dat nier doen om patiënten te ronselen. Zij weten zeer goed dat wij op weekends, tijdens hun vakanties en bij hoogdringendheid hun patiënten steeds met een briefje naar hen terugsturen. Zij weten ook dat wij vurige voorstanders zijn van hechte samenwerking tussen alle artsen in het belang van hun patiënten. Ook de Orde der Geneesheren, het eigen gerecht van de dokters, heeft ons in beschuldiging gesteld voor deze werkwijze en zij willen ons verhinderen om op deze manier als dokters te werken. Zij wil ons dat verhinderen omdat zij weet dat de kommunistische beweging "Alle Macht aan de Arbeiders" waarvan wij medewerker zijn, een gevaar betekent voor de kapitalistische maatschappij. Niet omdat wij aan ziekenfondstarieven werken, maar omdat wij militanten zijn van de kommunistische beweging "Alle Macht aan de Arbeiders" vervolgen zij ons op dit ogenblik. Wij roepen onze patiënten op om op ons kritiek uit te brengen wanneer zij vinden dat wij hen niet goed genoeg onderzoeken, dat wij onvoldoende tijd aan hen besteden, dat wij geen goede behandeling hebben gegeven of ons onvoldoende voor hen hebben ingezet. "Als we tekortkomingen vertonen zijn we niet bang er op ge- 32 wezen of bekritiseerd te worden omdat we het volk dienen. Iedereen wie dan ook mag ons op onze tekortkomingen wijzen. Als hij gelijk heeft zullen we ze korrigeren. Als zijn voorstellen ten voordele van het volk zijn zullen we erop ingaan. " Citaat van Mao Tse Toeng, Rode Boekje, blz. 276. 33 INTERVIEW MET MICHEL LEYERS EN KRIS MERCKX - Inhoud Op woensdag 23 februari worden de twee dokters Michel Leyers en Kris Merckx uit Hoboken voor de Provinciale Raad van de Orde der Geneesheren gedaagd in Antwerpen. WAARVAN WORDEN JULLIE BESCHULDIGD? K.M.: Als ge ziet waar de hele zaak om begonnen is, dan komt het in feite hierop neer: Wij verzorgen in principe de mensen gratis, d.w.z. aan terugbetalingstarief. Ten tweede treden wij als dokter aan de fabriekspoorten van Hoboken op als aktieve militanten van de kommunistische beweging "Alle macht aan de Arbeiders". Die twee feiten hebben aanleiding gegeven tot verzet van een aantal dokters hier ter plaatse. Zij beschouwen de gratis verzorging van mensen als publiciteit en reklame. Zij denken dat wij zo patiënten willen ronselen. Maar vooral stoorden deze dokters zich aan ons politiek optreden. Dit hebben ze duidelijk uiteengezet in de klacht bij de Orde der Geneesheren. Zij schrijven hierin hoe wij in onze wachtkamer brochures van Alle Macht 34 Aan De Arbeiders leggen en te koop stellen, politieke affis- jes aan de muur hangen, hoe wij de mensen oproepen om deel te nemen aan de strijd van de werkende klassen en de opbouw van een nieuwe kommunistische partij. Over dit laatste werd dan gezegd dat het onverenigbaar is met het beroep van geneesheer. De Orde heeft vier beschuldigingen weerhouden. Drie daarvan zijn vals, één ervan is juist, namelijk dat we de prijzen van het ziekenfonds aanrekenen. De drie andere aanklachten hebben we bij een onderzoek dat voorafging aan de inbeschuldigingsstelling met feiten weerlegd. Wij hebben aangetoond dat we geen publiciteit voeren, dat we niet ronselen, dat we nooit onkollegiaal optreden. Men heeft die feiten gewoon naast zich neergelegd en ge kunt zo zien dat men geredeneerd heeft: die twee mannen ondermijnen de geneeskunde zoals wij ze ons dromen, zij zijn een gevaar voor het bestel dat wij voorstaan. Zij moeten gestraft worden. WIE VERTEGENWOORDIGT DIE "ORDE VAN GENEESHEREN" EN WELKE MACHT HEBBEN ZE? M. L.: De Orde van Geneesheren is een bij de wet opgericht orgaan, dat zou moeten waken over de juiste uitoefening van het beroep als dokter. In feite komt het erop neer dat die "Orde" voor het belangrijkste deel in handen is van het syn- dikaat Wijnen-Henrard. De "Orde" is een machtsapparaat waarmee mensen als Wijnen en Henrard hun voorrechten willen veilig stellen en de belangen van de 19de eeuwse geneeskunde verdedigen. Dr. Henrard in Sindikale berichten nr. 122: "Sedert enkele jaren zijn we getuigen van een huiveringwekkend opnieuw in vraag stellen van eeuwenoude waarden, die als grondvesten van onze beschaving werden beschouwd (...) In deze losgeslagen wereld dwingt het Geneesherenkorps bewondering en eerbied af ... is het zonder twijfel, op dit ogenblik, in ons land de meest afdoende beschutting tegen de ontluistering van de persoonlijkheid en verknechting van de mens." Wij worden beschuldigd omdat wij door onze groepspraktijk en door de gratis verzorging de kaste-voorrechten van de dokters en de kapitalistiese geneeskunde aanvallen zoals die verdedigd wordt door de "Orde". En wat belangrijker is: wij worden ook aangevallen omdat wij kommunisten zijn, omdat wij de maatschappij-orde aanklagen die Dr. Henrard zo 35 hartstochtelijk verdedigd. Wat nu met ons gebeurt is een deel van de aanval van de burgerij tegen de kommunistische beweging omdat wij in ons programma de revolutie en de afbraak van de kapitalistische maatschappij voorstaan en dus een gevaar betekenen voor de kapitalistische maatschappij en voor de geneeskunde van de maatschappij. K. M.: Nog een paar zaken over de Orde van Geneesheren. Wanneer iemand slecht behandeld wordt moet hij normaal aanklacht indienen bij de Orde der Geneesheren. Dit gebeurt zelden en zeker niet door de gewone mensen, want ze hebben er ook nog een boel kosten aan en gewoonlijk durven ze niet tegen die tovenaars ingaan. Als er dan toch klacht komt wordt die door de Orde doodgezwegen. De Orde is ook een filter die vermijdt dat er teveel ruchtbaarheid wordt gegeven aan de ECHTE misbruiken. Men kan een dokter niet voor een burgerlijke rechtbank dagen wegens slechte zorgen. De Orde beslist wat goed en verkeerd is en dat wordt door de wet bekrachtigd. De Orde kan ons een blaam of waarschuwing geven, ze kan ons schorsen of ze kan ons schrappen van de lijst. In dat laatste geval kan je het beroep niet verder uitoefenen. Doet men het toch dan wordt men als kwakzalver beschouwd en wordt men door de burgerlijke rechtbank beboet en achtervolgd. IS HET BLOK VAN GENEESHEREN EEN AANGESLOTEN GEHEEL? M.L.: Het doktersblok wordt hoe langer hoe meer verscheurd. Grote delen van de dokters zijn zeer reaktionair en staan op het standpunt van een liberale maatschappij van de 19e eeuw met daarin de liberale geneeskunde. Zoals gezegd vormen die het grootste deel van die onbereikbare top: de Orde van Geneesheren. Er is een tweede groep dokters die zich daartegen afzet en streeft naar een geneeskunde die meer aangepast is aan de ontwikkeling van het kapitalisme en die een aantal ordewoorden aannemen, bijvoorbeeld over reorganisatie en nationalisatie van het gezondheidsbeleid. Deze dokters zijn ook niet akkoord met de Orde der Geneesheren en met de privee-geneeskunde. Zij willen dat zien verdwijnen maar niet om dezelfde reden als wij. Zij willen een meer renderende en minder verkwistende geneeskunde. Zij willen hetzelfde als de moderne kapitalisten: er mag minder geld verloren gaan. Alleen de techniek, de wetenschap telt 36 voor hen. Dan is er een kleine groep dokters die hun praktijk beginnen met de overtuiging dat ze het volk willen dienen. Ze zijn sociaal, progressief, hebben goede bedoelingen. Ofwel beperkt hun aktie zich tot dienstbetoon ofwel lopen ze te pletter bij hun pogingen om de geneeskunde totaal te veranderen. K. M.: Die laatste dokters starten met volle inzet maar worden ontgoocheld, krijgen schrik als ze tegenkanting ondervinden, veranderen van gedacht wanneer ze de smaak van het geld te pakken krijgen. In elk geval worden ze door de Orde beschouwd als minder gevaarlijk. Er is een jonge dokter die juist hetzelfde gedaan heeft als wij op gebied van de tarieven en die heeft men veel minder beschuldigingen ten laste gelegd, en hem werd ook een zeer kleine straf gegeven ( een blaam ). Men zag zeer goed in : die gaat toch niet volhouden. Het werk dat wij doen kun je niet volhouden als je alleen maar sociaal-voelend bent, als je alleen maar de geneeskunde ziet. De kracht voor ons werk putten wij uit onze politieke overtuiging: de arbeidsklasse moet onder leiding van haar nieuwe kommiunistische partij de socialistische revolutie doorvoeren, de politieke macht veroveren en een socialistische maatschappij opbouwen, waar de geneeskunde dan volledig in dienst kan staan van het volk. Het probleem van de politieke macht is het centrale probleem. Als de burgerij haar diktatuur uitoefent kan de geneeskunde niets anders zijn dan een instrument om de werkende masse uit te buiten. HOE ZIEN JULLIE EEN GENEESKUNDE IN DIEST VAN HET VOLK? K. M. Het socialistische China toont voldoende hoe de geneeskunde uitgeoefend wordt onder de diktatuur van de arbeidersklasse. Wie wordt er daar bijvoorbeeld dokter? Het zijn alleen studenten of zelfs gewone arbeiders en boeren die naar de universiteit gestuurd worden omdat ze door hun kameraden zijn aangeduid. De studenten werken daarvóór eerst 2-3 jaar in het fabriek na hun middelbare studies en dan beslissen de arbeiders van die fabriek of de persoon in kwestie voor dokter kan gaan studeren. De kriteria zijn: is de kandidaat bekwaam ? Stelt hij zich 100% ten dienste van de arbeidersklasse en van de socialistische opbouw? Heeft hij altijd de proletarische revolutionaire lijn van voorzitter Mao verdedigd tegen de lijn die het kapitalisme in China wilde 37 herstellen? En zo krijgt ge een korps van dokters, dat niet die studies begonnen is omdta ze er veel geld mee zullen verdienen, maar wel omdat ze bewezen hebben dat zij de grote meerderheid van het volk willen dienen. Eens dat ze dokters zijn is er ook een groot verschil. Als een arbeider bij de dokter gaat, en deze stelt een behandeling voor, dan weet hij dat die dokter een vast loon krijgt. En dat hij die behandeling niet voorschrijft om er veel geld aan te verdienen. Hij weet ook dat de dokter samenwerkt met veel andere dokters en dat hij niet zal proberen die patiënt ondanks alles bij zich te houden, ook als hij niet weet hoe de patiënt te genezen; integendeel, hij zal er andere dokters bijroepen die meer bekwaam zijn dan hij. M.L. In verband daarmee proberen wij,zoals in China9de mensen zoveel mogelijk uitleg te geven over de behandeling die we gaan instellen, over de oorzaak van die ziekte, wat die ziekte te maken heeft met het werk wat ze doen, wat ze te maken heeft met de uitbuiting en de onderdrukking die bestaat. Op die manier proberen we de mensen te wapenen tegen die ziekte en proberen we de middelen te geven om ertegen te strijden. In de geneeskunde die wij hier hebben wordt als principe gesteld dat de kennis die de dokters hebben niet aan de mensen mag worden doorgegeven, dat ze die voor zichzelf moeten houden om hun machtspositie te handhaven. KUN JE EEN PAAR VOORBEELDEN GEVEN VAN DE KAPITALISTISCHE GENEESKUNDE, WAT BETREFT DE ARBEIDSGENEESKUNDE? K.M. Bijna in alle fabrieken spreken de arbeiders over de arbeidsgeneesheer als over de "beenhouwer" of de "slachter". Men weet dat het er in de praktijk op neerkomt als men er naar toegaat, dat hij zal zeggen: hier hebt ge een pilleke, ga nog eens terug proberen op uw werk. M.L. De arbeiders weten zeer goed dat de fabrieken onveilig en ongezond zijn. Ze komen spontaan in verzet tegen de arbeidsvoorwaarden. De funktie van de bedrijfsarts is: vermijden dat de kapitalist gedwongen wordt tot grote investeringen om het werk gezonder en veiliger te maken. Een belangrijk voorbeeld hierbij ons is Metallurgie Hoboken. Op de Metallurgie hangen veel looddampen. Die dampen worden ingeademd of het lood wordt met het eten ingeslikt. Heel wat mensen hebben teveel lood in hun bloed. Wat doet 38 daar de bedrijfsgeneesheer? Hij kontroleert al dezo mensen en waar ze normaal zouden moeten terechtkomen op hot fonds van beroepsziekten, remt hij ze hier zo veel mogelijk af, houdt ze geheim en blokkeert die. Zo helpt hij mee met de kapitalist om de kontrole buiten te houden en zware investeringen te vermijden. HOE GAAN JULLIE NU REAGEREN OP DIE VERVOLGING DOOR DE ORDE DER GENEESHEREN? K.M. Die vervolging verrast ons niet. Ik denk, moesten we alleen met een sociaal voelende groep gestart zijn dan zouden we nu waarschijnlijk sterk ontmoedigd zijn. We zouden zeggen, kijk we hadden het nu zo goed voor, we wilden de mensen goed verzorgen en deden ons best enz. en men maakt het ons onmogelijk. Maar wij wisten dat dit ging komen. Dat men ons zou proberen uit te schakelen. We zullen alle krachten mobiliseren die mogelijk zijn om dit eksperiment zo lang mogelijk vol te houden en om de bewustmaking die er uit moet voortvloeien voor veel mensen, namelijk in welke maatschappij wij hier wel leven, een maatschappij waar niets mogelijk is voor de werkende mensen omdat het kapitaal baas is, zo groot mogelijk te maken. M.L. Wij hebben van meetaf aan gezien dat de enige kracht die we hebben om ons te verdedigen, dat dat de steun is van de massa, van het volk. De Orde zelf probeert al dergelijke dingen zoveel mogelijk geheim te houden, binnen de muren van de Orde zelf. Het enige dat wij daartegenover kunnen plaatsen is de steun van het volk. Het volk zal ons steunen als wij op een juiste manier te werk gaan, als wij werkelijk de belangen van het volk dienen. Uit: "Alle macht aan de arbeiders", nr. 22, 28 februari '72. 39 EEN EERSTE KONFRONTATIE MET DE ORDE DER GENEESHEREN - Inhoud Een gedragspatroon dat in zulke mate afsteekt tegenover dat van de meeste van hun collega's moest fataal een reaktie uitlokken. De verontruste confraters grepen naar het oude beproefde wapen: een klacht bij de Orde van de Geneesheren. "De meeste van onze collega's, zo schrijven zij, vinden dat deze bradagetarieven een ongezonde reklame betekenen, een middel om patiënten te ronselen en de surkonsommatie (sic) in de hand te werken... Van de arts-patient-relatie maken zij gebruik om, na afloop van het medisch onderzoek de voordelen van het politiek regime dat zij voorstaan op te hemelen. Aan de scholen, aan de fabrieken, aan de kerken delen zij pamfletten uit die niet alleen opvallen door hun opruiende gedachten, maar tevens door een platte gemene taal, vol scheldwoorden waarin ook vaak de 'dokters' op de korrel genomen worden" (brief van 10 dec. 1971, geciteerd in'Vrijdag' van 18 febr.). 40 Na een sumier onderzoek (9 jan. - 3 febr.) worden beide geneesheren er officieel van beschuldigd: 1. Op ongeoorloofde wijze patiënten te hebben geronseld door het voeren van stelselmatige publiciteit in tijdschriften, voorlichtingsstencils, pamfletten, toespraken e.a. 2. Tekort te zijn gekomen aan de verplichting van kollegialiteit door in een toegestaan interview de geneeskunde van de kol- legae, die niet tot hun strekking behoren, als minderwaardig en verdacht voor te stellen. 3. De, voor een evenwichtige en waardige geneeskunde, noodzakelijke gelijkheid tussen de kollegae te hebben verstoord door honoraria aan te rekenen die lager liggen dan deze die door de aangegane verbintenissen zijn voorzien. 4. Zich om ongegronde redenen op onwaardige wijze te hebben uitgelaten over de Orde van Geneesheren. De beschuldiging komt erop neer dat de Orde niet kan dulden dat een geneesheer zich maatschappelijk inzet door aangepaste tarieven te vragen, door de ziekte in een politieke kontekst te plaatsen en tenslotte, opperste majesteitschennis, door zich kritisch op te stellen tegenover de Orde zelf. De Orde is machtig: om hun praktijk te mogen uitoefenen moeten de geneesheren ingeschreven zijn. De Raad van de Orde is een parellele rechtsmacht die sancties kan uitspreken gaande van berisping tot definitieve schrapping, iets waarvan de grondwettelijkheid kan worden betwist (cfr. zaak Dr. Lecompte). Uiteraard zijn de meeste leden rabiate aan- hangers van de oude, liberale geneeskunde. 41 OPROEP van het aktiekomitee "geneeskunde voor het volk" - Inhoud Op woensdag 23 februari worden de twee dokters Michel Leyers en Kris Merckx uit Hoboken voor de Provinciale Raad van de Orde van Geneesheren gedaagd in Antwerpen. Michel Leyers en Kris Merckx zijn militanten van de kom- munistische beweging "ALLE MACHT AAN DE ARBEIDERS". Zij vinden dat de werkende klasse recht heeft op geneeskunde aan ziekenfondstarieven. Ze leggen aan de mensen uit dat de uitbuiting, het opjagende ritme, het vuile werk, slechte woning en onveilig werk, hen ziek kunnen maken, en dat pilletjes dikwijls maar een lapmiddel zijn. Ze klagen de vijanden van de arbeiders aan. Ze willen meewerken aan de bevrij- ding van de arbeiders en van het hele volk. WAARVAN WORDEN KRIS EN MICHEL BESCHULDIGD DOOR DE ORDE ? De Orde van Geneesheren heeft de volgende aanklachten tegen hen ingebracht: 1. Op ongeoorloofde wijze patiënten te hebben geronseld door het voeren van stelselmatige publiciteit in tijdschriften, voor- lichtingsstencils, pamphletten, toespraken e.a. 2. Tekort te zijn gekomen aan de verplichting van kollegialiteit door in een toegestaan interview de geneeskunde van de kol- legae, die niet tot hun strekking behoren, als minderwaardig en verdacht voor te stellen. 3. De, voor een evenwichtige en waardige geneeskunde noodzakelijke gelijkheid tussen de kollegae hebben verstoord door 42 honoraria aan te rekenen die lager liggen dan deze die door de aangegane verbintenissen zijn voorzien. 4. Zich om ongegronde redenen op onwaardige wijze te hebben uitgelaten over de Orde van Geneesheren. Die beschuldigingen komen neer op twee punten:
De straffen die ze riskeren, kunnen gaan tot schorsing of zelfs schrapping van de lijst van de Orde van Geneesheren. DE ONDERTEKENAARS EISEN DE STOPZETTING VAN DE VERVOLGING VAN KRIS EN MICHEL. Zij reageren tegen de geneeskunde in dienst van het kapitaal, die de dokters rijk maakt met het geld van de gewone mensen (hoge afhoudingen van het loon, hoog remgeld, schandalige honoraria boven de verbintenistarieven). Zij vragen zich af waarom dergelijke praktijken niet aan de kaak worden gesteld. Zij reageren tegen de geneeskunde in dienst van het kapitaal, die de belangen van de patroons (arbeidsgeneeskunde) of verzekeringsmaatschappijen (werkongevallen) moet dienen. Zij reageren tegen de repressie, die men opzet tegen mensen, die uit politieke overtuiging zich aan de kant van de arbeiders en de gewone mensen en tegen het kapitaal gaan opstellen (maatregelen tegen strijdbare delegees, processen tegen revolutionaire militanten. ..) Zij zijn voorstanders van het recht van de werkende klasse op geneeskunde aan ziekenfondstarieven en van hoge kwaliteit (geneeskunde en medikamenten gratis; dokters die dit nu reeds doen buiten vervolging stellen; geen afbraak aan de sociale zekerheid). Zij zijn voorstanders van de geneeskunde in dienst van het volk. 43 Ze eisen vrijheid van politieke aktiviteit en politieke organisatie, de stopzetting van de vervolging van politieke militanten. De ondertekenaars moeten niet noodzakelijk de politieke opvattingen van de vervolgde dokters delen. AKTIE RECHTVAARDIGHEID - ALLE MACHT AAN DE ARBEIDERS - EXODUS - KWB HEMIKSEM - NUHO - STUDENTEN AKTIEKOMITEE IGNAS - STUDENTEN VOETTOCHT TESSENDERLOO - VRIJE WERKGROEP PROGRESSIEF - KOMMUNISTIESE JEUGDBOND (ml) - en een groot aantal sympathisanten van het AKTIEKOMITEE. IEDEREEN KAN NOG AANSLUITEN! kontaktadres: HOBOKEN BETOGING VAN HET AKTIEKOMITEE: WOENSDAG 23 febr. 13. 30 - BOSSCHAERTPLEIN (ingang Cockerill) ENKELE SOLIDARITEITSVERKLARINGEN - Inhoud 22/2/72. MOTIE VAN KWB-VERBOND ANTWERPEN Naar aanleiding van het dagvaardigen voor de Orde der Geneesheren -op 23 februari '72 - van de geneesheren Michel Leyers en Kris Merckx, meent het dagelijks bureau van KWB-Verbond Antwerpen, in vergadering van 21 februari: Haar waardering te moeten uitdrukken ten overstaan van al de geneesheren die zich minder inlaten met de overvloedige belangstelling voor hun dagelijks brood en hun status, maar integendeel voortdurend proberen hun kennis en wetenschap 44 ten dienste te stellen van de arbeidende mens en hun patiënten verzorgen aan ziekenfondstarieven; toe te juichen dat reeds verschillende geneesheren bij de patiënt niet enkel het ziek-zijn op zich vaststellen en een behandeling dienovereenkomstig toepassen, maar integendeel ook de oorzaken in de samenleving en haar strukturen opzoeken en duiden; een oproep te moeten richten tot de Orde der Geneesheren en meteen tot alle geneesheren om deze sociale opdracht tot de hunne te maken. Zij zal er eveneens op aandringen bij mutualiteiten, belanghebbende organisaties, instellingen en diensten, dienovereenkomstig te streven naar een "gezond'^ "sociaal" gezondheidsbeleid. het dagelijks bestuur KWB-Antwerpen. Deze motie werd overgemaakt aan de pers, mutualiteiten, Orde der Geneesheren, arbeidersbewegingen. Waarde kameraden, De sindikale delegatie ABVV(van een Antwerps automobielbedrijf) in vergadering bijeen op 26/2/72 en na uitvoerig de door U genomen aktie, om de werkende klasse te verenigen om een einde te stellen aan de uitbuiting door het kapitalisme, en het initiatief genomen hebben om de arbeiders gratis geneeskunde te doen genieten, steunen zij deze aktie en zeggen hun morele steun toe. In de hoop dat uw werk navolging zal krijgen bij de studerende jeugd, en het niet zal blijven bij enkele durvers zoals jullie beide en nog enkele konfraters van U, hopen wij dat binnen afzienbare tijd heel de werkende klasse in opstand zal komen tegen de uitbuiters van het volk, de arbeiders in het bijzonder en zien met goede hoop de verdere verwezenlijking van uw werk tegemoet. Ondergetekende, dokter K., distantieert zich formeel van iedere beschuldiging ten overstaan van de heren dokters K.M. en M.L., die hij hoogacht wegens hun kollegialiteit en sociale zin. 45 Solidariteitsverklaring van KWB-Antwerpen, bij monde van de hr. H. Lode Conings op Aktueel van 22/2/72. AKTUEEL: Wat waardeert de KWB vooral in de werkwijze van deze twee maoistische dokters? KWB-A.: "Wij waren nogal getroffen door de hele aktie, de hele houding, de hele levenshouding van deze artsen. In het kort zou men dit als volgt kunnen om schrijven: van de ene kant proberen de heren L. en M. naar zekere financiële mogelijkheden te zoeken binnen de arbeidersgroep, van de andere kant proberen ze zoveel mogelijk pogingen te ondernemen om zelf zich zo dicht mogelijk in te leven in het mentale leefmilieu van de arbeidersgroep- zij proberen dan ook zoveel mogelijk pedagogies deze mensen te benaderen. Terwijl wat wij ook essentieel beschouwen: dat zij het ziek-zijn, het feit van de ziekte, dat zij dit niet enkel herleiden tot het gevolg van het ziek-zijn, maar dat zij op zoek gaan naar oorzaken binnen een bepaalde struktuur, oorzaken zoals daar zijn: ritme, menselijke verhoudingen, stank in de fabriek en dergelijke dingen. Dat zijn de motiveringen waarom wij hen steunen. Rond de zaak werd een drukke kampanje gevoerd, waarvan de hoogtepunten waren: de mars Geel-Tessenderlo, het debat in 'Trefpunt' en de betoging van 23 februari. Reacties bleven niet uit: Alle macht aan de arbeiders, Exodus, NUHO studenten en K.W. B.-Antwerpen (Kristelijke vakbeweging) gaven blijken van solidariteit. Op 23 februari werd het vonnis uitgesproken: beide geneesheren krijgen een berisping, maar enkel voor het 2e en het 4e punt van de beschuldiging, alsmede een vaderlijke vermaning om door hun lagere tarieven geen ongezonde konkurrentie in het leven te roepen. Deze strafmaatregel werd niet met eenparigheid van stemmen genomen: naar verluidt zouden van de 12 leden 2 artsen, leden van een meer tolerant artsensyndikaat (Algemeen syndikaat van Dr. De Brabanter) tegen de sanctie hebben gestemd. 46 EVALUATIE EN EISENPROGRAMMA van het aktiekomitee "geneeskunde voor het volk" - Inhoud Vrienden en sympatisanten van het Aktiekomitee, Maandagavond 20 uur is het Aktiekomitee "Geneeskunde voor het volk" in ruime vergadering bijeengekomen. Bij het bespreken van de uitspraak van de Orde der Geneesheren tegen de twee kommunistische dokters van "Alle macht aan de Arbeiders" verklaarden de ongeveer zestig aanwezigen zich akkoord om de aktie met dezelfde kracht voort te zetten. Zij eisen de volledige vrijspraak. De dokters zelf zullen beroep aantekenen tegen de uitspraak van de Orde. EEN OVERWINNING Op 23 februari heeft het volk van Hoboken een overwinning behaald. Het is dankzij de 6000 petities die rondgehaald zijn, de 30 organisaties die akties steunden.de betoging door Hoboken en op de Jan van Eycklei en dankzij de sympathie van het overgrote deel van het volk dat Kris Merckx en Michel Leyers 1. Hun dokterspraktijk verder kunnen zetten en wel aan ziekenfondstarieven. 2. Als dokters verder de klassestrijd kunnen blijven steunen. De propaganda die zij aan fabrieken in Hoboken voeren in het kader van de kommunistische beweging "Alle macht aan de Arbeiders" wordt niet langer bestempeld als publiciteit en het ronselen van patiënten. MAAR DE ZWIJGPLICHT In feite zegt de Orde der Geneesheren: "Doe maar voort met uw geneeskunde aan ziekenfondstarieven, maar van nu voort moet ge uw mond houden". De twee dokters-militanten hebben een berisping gekregen voor twee zaken: 1. Omdat zij de schandalige beoefening van de arbeidersgeneeskunde op de Zilver hebben aangeklaagd. 2. Omdat zij de middeleeuwse praktijken van de Orde kenbaar hebben gemaakt en aangeklaagd. 47 Vrienden en sympatisanten, we hebben een overwinning behaald maar geen volledige. We moeten verder strijden tot de twee dokters hun politieke vrijheden herwonnen hebben: 1. Vrijheid om de schandalige beoefening van de arbeidsgeneeskunde aan te vallen. 2. Vrijheid om de praktijken van de Orde aan te vallen. De Orde heeft de twee dokters willen treffen juist op die terreinen waar ze met de problemen van de mensen het meest gekonfronteerd worden, namelijk met arbeidsongevallen en ziektes door het smerige werk. Ze mogen door de berisping geen aanvallen meer uitspreken tegen de fabrieksoplapperij en tegen hun eigen kontroleurs, de Orde, die in de feiten zelf de gezondheid en het levensnivo van de werkmensen aan hun zolen lappen. Vrienden en sympatisanten, een berisping is de straf die juist lager is dan de schorsing, het verbod om gedurende een bepaalde tijd geen geneeskunde meer te mogen beoefenen. Dat betekent: de volgende keer, binnen een paar weken of maanden misschien, dat Kris en Michel geschorst of geschrapt zullen worden. Daarom mogen we onze aandacht niet laten verslappen. 1. Wij eisen, dat alle geneeskundige zorgen, alle onderzoeken en behandelingen, zowel door huisartsen als door specialisten, en de zorgen toegediend in de ziekenhuizen, volledig terugbetaald worden door de mutualiteiten. 2. Wij eisen dat alle geneesmiddelen die voorgeschreven worden door de dokters gratis ter beschikking gesteld worden. 3. Wij verzetten ons tegen elke verhoging van de bijdragen van arbeiders, bedienden en kleine zelfstandigen voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Wij eisen dat deze bij dragen volledig betaald worden door de staat. 4. Wij eisen het recht om de ongezonde en onveilige werkomstandigheden in de fabrieken aan te klagen. Wij eisen het recht om de wantoestanden op het gebied van de arbeidsgeneeskunde bekend te maken en aan te klagen. 48 5. WIJ eisen het recht om het middeleeuwse en ondemokratlsche karakter van de Orde der Geneeskunde bekend te maken en aan te klagen. 6. Wij veroordelen het proces met gesloten deuren door de Orde der Geneesheren tegen de twee kommunistische artsen. Wij eisen de afschaffing van deze uitzonderingsrechtbank. Wij eisen dat deze zaak behandeld wordt door een burgerlijke rechtbank met toezicht en inspraak van de bevolking. 49 STRAATTONEEL opgevoerd in hoboken» 11 maart '71 - Inhoud BELLEMAN: Mensen, mensen . .. kom bij en luister naar d'historie van de doktoorsJ (kabinet van de dokter) DOKTER: Dames en Heren, ik ben dokter W ijnrard. Ik behoor tot het geneesherenkorps dat in deze losgeslagen wereld bewondering en eerbied afdwingt . . . SEKRETARESSE: De volgende. (drie patiënten wachten op een stoel. Een ervan, een Philips- arbeidster staat recht; de andere twee schuiven een stoel op. De arbeidster gaat bij de dokter.) DOKTER: Ah, een patiënte, (tot de arbeidster:) Vertel eens juffrouw, wat loopt er mank? (de dokter bekijkt haar niet meer en begint te schrijven) ARBEIDSTER: Wel mijnheer doktor, 't zelfde van altijd! DOKTER: U bent hier dus al geweest? ARBEIDSTER: Ja natuurlijk. U heeft me toch al eens ziekteverlof gegeven. Ik heb U toch al verteld dat ik per dag zo'n 22. 000 batteriekes moest vullen met watten en zink. 22. 000 keren per dag moet ik dezelfde beweging maken. Toen ik na dat ziekteverlof terug in de fabriek kwam, kreeg ik alles opeens terug. Ik sloeg van mijne stoel, ik viel omver van de stank die daar hangt. Ik ben kapot van de zenuwen. DOKTER: Zenuwen, zenuwen, altijd zenuwen. Ja, dan zullen wij een kalmerend middeltje voorschrijven en dan kunt ge terug gaan werken. ARBEIDSTER: Ja maar dokter, die krijg ik begot elke keer! DOKTER: Voilh, teken dat ze deugen. Dag juffrouw. (de dokter belt, de sekretaresse komt) SEKRETARESSE! 120 F. (de arbeidster betaalt, de sekretaresse geeft het geld aan de dokter) 50 SEKRETARESSE: Dokter, het vakblad ! (geeft hem het blad) DOKTER: (doorbladert het blad) Dat is geneeskunde, geneeskunde. Aha. beursberichten, investeringen, grondbeleggingen. Ja, dat zullen we straks eens aandachtig gaan lezen. (tot de sekretaresse) Vlug de volgende! (de dokter kijkt op zijn uurwerk) SEKRETARESSE: De Volgende: ARBEIDER (Tessenderloo): Ik werk op de Produits Chimiques te Tessenderloo. Wij zijn nu al 6 weken in staking voor 10 F, Mijnheer, en gij krijgt zomaar 12 %kado. DOKTER: Daar gaat het nu niet om. Uw symptomen, meneer! ARBEIDER: Wel, Meneer, ik werk op de elektrolyse. Daar hebt ge die gevaarlijke Kloorgassen. In 't begin als ik daar werkte kwam daar zo'n gele wolk los. Omdat mijn boterhammen daar juist lagen loop ik erdoor met mijn hand voor mond en neus. Toen ik dan toch naar adem snakte kreeg ik nog juist het gas te pakken. 'T viel op mijn lijf als een blok. Ik moest braken en ging tegen een muur staan. Ik draaide weg en heb twee dagen geen beet binnen kunnen krijgen. Er is ook kwik, mijnheer. Onze tanden brokkelen daarvan af. Ge hebt haaruitval, en als ge daar jaren gewerkt hebt moeten ze u overplaatsen, want ge kunt gewoon niets meer doen. DOKTER: Dat volstaat, dat volstaat . .. ARBEIDER; 'T is nog niet alles meneer. Wij noemen de elektrolyse 'De langzame dood". En de beenhouwer, onze bedrijfs- dokter, grote Charel, zegt altijd na onderzoek: "geschikt voor dienst". Hij kent geen beroepsziekte, hij doktert voor de patroon. DOKTER: Als uw bedrijfsdokter zegt dat u geschikt bent voor het werk, dan zal dat wel zo zijn. (dokter belt, sekretaresse komt) SEKRETARESSE: 120 F. DOKTER: (venijnig) 108 F + 12 %. SEKRETARESSE: (zingt) Lieve dokter, lieve dokter, lap maar op, lap maar op. Laat de centjes rollen, laat de centjes rollen, twaalf %, twaalf %. 51 LINK*cahiers zijn een uitgave van de Stichting ; Nijmeegs Studententijdschrift LINK, Universiteitshuis K19, Nijmegen. , F 2,75 / Bf 40
|