|
Amazigh | Arabisch | Chinees | Duits | Engels | Frans | Hindi | Italiaans | Lingala | Nederlands | Oekraïens | Pools | Portugees | Roemeens | Russisch | Spaans | Farsi | Turks
Tamazight |
العربية |
中文 |
Deutsch |
English |
Français |
DeepL çevirisi, Amazigh hariç (chatgpt) - Akıllı telefondan takip edilebilir (rahatsız etmeyin)
Brüksel’in demografisi, bugün Sevgili arkadaşlar, Bölüm 1: Brüksel, eşi benzeri olmayan bir şehir Ve çiftçi, tarlayı sürmeye devam etti. Bu, on iki yılı aşkın süredir Ulusal Sosyal Güvenlik Kurumu ve Statbel’in sert, acımasız verilerini talep eden, bunlarla yüzleşen ve analiz edenlerin karşılaştığı gerçektir. Derin, acı verici ve rahatsız edici yapılarla karşılaşırsınız. Yerleşik akademik dünya, Brüksel üniversiteleri, BRIO ve BISA gibi düşünce kuruluşları, ana akım medya ve özellikle de siyaset, toplu olarak gözlerini kapatmayı tercih ediyor. Başka yöne bakıyorlar. Bu, demokrasinin özünü oyup bozan ve geleceği itibarsızlaştıran bir tür suçlu ihmal mi? Bugün bu medya sessizliği bozuluyor. Ne görüşlerle, ne de ideolojik dogmalarla, ancak 5 haneli NACE kodlarının yalın rakamlarıyla, demografik verilerle ve seçim sonuçlarının sosyal belirleyicileriyle. Bugün Brüksel’i analiz edenler, dört rahatsız edici gerçekle karşı karşıya kalır: Brüksel nüfusunun yarısından fazlasının siyasi olarak marjinalleştirilmesi, ekonomik marjinalleşme, yapısal düşük ücretlendirme ve katma değerin sömürülmesi. Kentsel demokrasinin temellerinden başlayalım. Brüksel’in Avrupa’da katılım ve demokrasinin bir simgesi olduğunu sık sık duyarız. Veriler ise tam tersini gösteriyor: Brüksel, nüfusunun yarısından fazlasının fiilen siyasi dışlanma durumunda olduğu bir durumdadır. Bugün, Brüksel’deki yetişkin nüfusun %52’si yerel, bölgesel ve federal düzeyde seçimler yoluyla temsil edilmiyor. Brüksel-Şehir ve Ixelles gibi belediyelerde bu rakam %59’a çıkıyor. Şehrin yarısından fazlası, bütçelerin hesaplanmasında ve meclis üye sayısının belirlenmesinde dikkate alınsa da siyasi tartışmalarda söz hakkı bulunmuyor. Yalnızca beş yıldan fazla süredir ikamet eden Belçika vatandaşı olmayanlar için oy kullanma zorunluluğu getirilmesi bu sorunu ortadan kaldırabilir. Bu siyasi dışlanma, diğer şeylerin yanı sıra, gelir elde etme ve işletme sonuçları yoluyla katma değerin ekonomik olarak şehir dışına çıkmasına neden olmaktadır. Her gün Brüksel’deki işlerin %58’i işe gidip gelenler tarafından doldurulmaktadır; bunların %37’si Flaman bölgesinden, %20’si Valon bölgesindendir ve bunlar özellikle yüksek maaş kategorilerindedir. Sonuç ne mi? 2024 yılında Brüksel’de ödenen 39 milyar avroluk brüt maaşın 25 milyar avrosu şehir dışına aktı. Brükselliler, hem istihdam hem de maaş düzeyi açısından kendi şehirlerinde yapısal olarak işgücü piyasasının kenarına itiliyorlar. İşsizlik, asgari geçim yardımı ve yoksulluk onların payına düşen kısımdır ve diğer bölgelere kıyasla kamu politikası burada daha büyük tahribata yol açmaktadır. Bu da bizi, güvenlik güçlerinde görülen, bu vesayet durumunun en sarsıcı örneğine getiriyor. Ekonomik olarak marjinalleştirilen ve siyasi olarak yarısından fazlası dışlanan bir kent nüfusunda istikrarı nasıl garanti edersiniz? Nüfustan sosyolojik olarak kopuk bir kolluk gücü kurarak. 01/01/2025 tarihli RSZ verileri, Brüksel’de ikamet eden polis memurlarının oranının on iki yıldır kesintisiz olarak düştüğünü göstermektedir. Bugün, Brüksel’de çalışan 13.200 polis memurunun %81’i her gün Brüksel’e gidip gelmektedir. 2012’de bu oran %72 idi. Son araştırmalara göre, yerel memurların %30’u göçmen kökenlidir ve polis teşkilatı, Brüksel nüfusunun yalnızca 1/3’ünü yansıtmaktadır. İtfaiye teşkilatında ise personelin %80’i Brüksel’e çalışmaya geliyor. Brüksel’de bu, gönüllülerin bile görev almadığı profesyonel bir teşkilattır. Bunun nedeni, onların “Brükselliler” olması mıdır? Savunma Bakanlığı’nda ise 6.489 askerin %88’i her gün Brüksel’e gelerek geçimini sağlıyor. Ve bu anomali yapısal olarak sübvanse ediliyor. Yerel bir polis memuru, şehirde yaşayan Brükselli meslektaşından daha fazla kazanıyor; “Brüksel primi”, kendi şehrinde çalışan bir Brükselliye yönelik bilinen bir ayrımcılıktır. Politika, yerel bağları güçlendirmek yerine, Brüksel dışındaki polis ve diğer meslek gruplarını ödüllendiriyor. Peki ya çok tartışılan polis bölgelerinin birleştirilmesi? Bu, ölçeğin büyümesi ve Brüksel’li politikacıların söz hakkının azalması nedeniyle işe alım ayrımcılığını daha da güçlendirme riski taşıyor. Sayın katılımcılar, bu sistem istikrarlı değildir. Bu bir içe patlama modelidir. Federal politika yapıcılar, özellikle Brüksellileri etkileyecek olan sosyal ve geçim güvencesi alanlarında daha fazla kesinti yapmaya hazırlanırken, toprak kendi tohumunu ve çıkarlarını en iyi temsil eden partileri seçer. Seçimlerdeki alt akımı gözlemleyin. Bugün Brüksel’de %52’lik kesim, boş oy kullanıyor, sandığa gitmiyor ya da seçimden dışlanıyor; bu kesim, kısa vadede de olsa gerçek bir değişim perspektifini oluşturuyor. Ve bu tohum, giderek daha da çeşitlenen eğitim sistemi aracılığıyla filizlenmeye devam edecek. 2030 yılına kadar bu demografik ve sosyal gerçeklik, siyasi bir depremle sonuçlanabilir. PVDA/PTB, anketlerde %30 civarında oy alıyor. “Klein Chicago” ve Brüksel-Batı gençlik evlerinin gerçekliğinde yetişmiş bir emektar, muhtemelen bu şehrin Başbakanı olarak görevi devralacak. Ve o zaman dengeler kökten değişecek. Tüm nüfusu temsil eden ve insanlara ve topluma özen gösteren parti, birdenbire başkentin operasyonel yönetimini ele geçirebilir. Böylece, aynı zamanda Avrupa Birliği ve NATO’nun hayati altyapısını da yönetmiş olur. Bugün dış polis ve askerlerin, halk tarafından tarihin bu olası demografik ve siyasi düzeltilmesinden duyulan endişe nedeniyle zaten fiziksel olarak burada bulunup bulunmadıkları sorusu sorulabilir. Mevcut federal model, Brüksel’i bir gelir kaynağı olarak kullanmaktadır. Giderek artan işçi göçü yoluyla, Brüksel’deki işlerden elde edilen yüksek gelirler toplanıp diğer bölgelere aktarılmaktadır. Brükselliler, öncelikle Flaman Bölgesi olmak üzere diğer bölgelerde istihdam edilmek üzere teşvik edilirken, memurluk ve üst düzey memurluk pozisyonları, aile yoluyla işe alım gibi eski bir sorun da dahil olmak üzere, banliyö sakinlerine ayrılmaktadır. Mevcut merkezileştirici politikanın yeniden yönlendirilmesi gerekmektedir. Brüksel’e, eşitlikçi bir bölge yapısı içinde potansiyelini tam olarak geliştirme imkânı sunan kurumsal bir reform gereklidir. Güvenlik politikası, memur alımı, eğitim ve istihdam alanlarında daha fazla özerklik gerekmektedir. Bu bağlamda teşvik sistemi tersine çevrilebilir: şehirde yaşayan, çalışan ve şehrin çeşitliliğini paylaşanlara konut ve ikramiye sağlanabilir. Halk, nihayetinde kendisine hizmet eden partiyi seçer. Artık bu kolokyumun, akademi dünyasının, politika yapıcıların, siyasetçilerin ve medyanın bir araya gelip, bugün masada duran rakamların ortaya koyduğu rahatsız edici gerçeğe gözlerini açmasının zamanı gelmedi mi? Tüm bu verilerin belediye, il, bölge ve Belçika genelinde daha ayrıntılı analizi için aşağıdaki bağlantılara bakınız.
Bu da bizi geleceğin temel matematiğine getiriyor. Çünkü mevcut dışlayıcı ve ekonomik sömürüye dayalı federal modelin önümüzdeki on yıllarda ayakta kalacağını düşünenler, bugün bile 2050’ye doğru durdurulamaz bir şekilde ilerleyen demografik dinamikleri görmezden geliyor. Sosyolojide çeyrek asır sonrasına bakmak tahminde bulunmak değildir. Bu, nüfus yapısı, doğumlar ve ölümler, göç dengeleri ve bugün gerçek rakamlarda ve tahminlerde zaten okunabilen yer değiştirme hareketlerinin toplamından ibarettir. Grafiğe bir göz atın: 1958 Dünya Fuarı’nda Brüksel sakinlerinin yüzde 7’si göçmen kökenliydi. 1970’te bu oran yüzde 20’ye yüzdeye ulaştı ve üç on yıllık yoğun taşınma ve göçün ardından nüfus azalması ancak 2000 yılında durduruldu; o dönemde Brüksel sakinlerinin yarısı göçmen kökenliydi. Bugün bu oran yüzde 86’dır; Belçikalı olmuş yabancıların torunları da dahil. Ve 2050 yılına kadar Brüksel nüfusunun yüzde 95’i göçmen kökenli olacak. Bu, ideolojik ya da arzu edilen bir iddia değil; bu demografik bir gerçektir. Brüksel, dünyada göçmen kökenli nüfusun en hızlı arttığı şehir olup, bu artış olağanüstü barışçıl bir şekilde gerçekleşmiştir. Olayları açıkça ve çekinmeden ifade edelim. Brüksel’de yaşananlar bir “nüfus değişimi” değildi. Bu bir nüfus azalması. 1970’te başlayan ve tam üç on yıl süren tarihi bir nüfus kaybı. Bu demografik gerilemeyi yavaşlatan ve ancak 2000 civarında kesin olarak durduran şey uluslararası göç olmuştur. Demografik gerçeği kabul edelim: göç ve göçmenlerin çocukları olmasaydı, Brüksel Bölgesi bugün 200.000'den az nüfusa sahip olurdu. Ve asıl bölücü gerçek, bu nüfusun sosyo-ekonomik dönüşümünde yatmaktadır. Brüksel’e dair klişeleşmiş imaj, yoksulluk, geri kalmışlık ve güvensizlikle inatla anılmaya devam ederken, benzeri görülmemiş boyutlarda bir eğitim ve toplumsal dönüşüm yaşanmaktadır. Önümüzdeki 24 yıl içinde, iki nesil ilkokul ve lise mezunu, yükseköğrenime ve işgücü piyasasına adım atacak. Bu, 2050 yılında çalışma çağındaki nüfusun yarısının yenileneceği anlamına gelirken, bir üçüncü nesil ise hâlâ okul sıralarında oturuyor olacak. Mevcut eğitim seviyesindeki gelişme eğilimi devam ederse, 25 yıl içinde 25 ile 64 yaş arasındaki Brüksellilerin dörtte üçü yüksek eğitimli olacak; Flaman Bölgesi’nde üçte ikisi, Valon Bölgesi’nde ise yarısından fazlası. Yine de Brüksel, Belçika’nın demografik motoru olmaya devam edecektir. Son 35 yılda Brüksel’den diğer bölgelere taşınanların sayısı, şu anda Brüksel’de yaşayanların sayısı kadar, yani 1,255 milyondur. Bu, 2025 yılında nüfus artışından neredeyse hiç söz edilememesinin ana nedenidir; zira 43.339 Brüksel sakini geleceğini başka bölgelerde aradı. Ve bu sayı gelecekte durgunlaşmak yerine artacaktır. Brüksel belediyeleri arasındaki eğitim ve istihdam konusundaki tarihsel farklılıklar, iç göç hareketleri nedeniyle ortadan kalkacak; 2025 yılında zaten 63.874 Brüksel sakini başka bir Brüksel belediyesine taşınmıştı, hatta daha yoksul belediyelerden daha zengin olanlara bile. Öğretmen kadrosu da önümüzdeki çeyrek yüzyıl boyunca gerçek bir dönüşüm geçirecek. Göçmen kökenli öğretmenlerin oranı, kadınların kıyafet tercihlerine saygı gösterilerek, büyük ölçüde artacaktır. Şu anda eğitim personelinin %53’ü her gün Brüksel’e gidip gelmektedir; bu durum da değişecektir. Brüksel, bu süreçte uluslararası üst düzey yetenekler için karşı konulmaz bir çekim merkezi olmaya devam edecektir. Ve bu dinamik nedeniyle, Flaman bölgesindeki geleneksel siyasi elit, tarihinin en büyük paradoksuyla karşı karşıya kalıyor. Zira, bu yüksek eğitimli, çeşitlilik arz eden kitlenin arzuladığı kaliteyi ve perspektifi hangi eğitim ağı barındırıyor? Hollandaca eğitim. Geleneksel siyasetin farkında olması, bunun için koşulları yaratması ya da buna engel olması fark etmeksizin, Felemenkçe eğitimin payı, geçmişte olduğu gibi, Brüksel’de istikrarlı bir büyüme gösterecektir. Bu hesaplama hem basit hem de şaşırtıcıdır: Okulların sunduğu imkânlar talebi karşıladığı takdirde, 2050 yılına kadar Brüksel nüfusunun yarısı Felemenkçe konuşan ve dolayısıyla ‘Flaman’ bir referans geçmişine sahip olacaktır. O zamanlar “aslen Flaman kökenli” kavramından çoktan söz edilmeyecek artık. Brüksel nüfusu sosyolojik ve kültürel olarak “yeniden Flamanlaşacak”. Giderek azalan, aslen Fransızca kökenli Brükselliler için bu artık bir sorun olmayacak. Bunun nedeni, geleneksel Flamanların şehri geri ele geçirmesi değil, son derece çeşitlilik gösteren genç nüfusun Flamanca dilini ve kültürünü sosyal hareketlilik ve toplumsal başarı için en önemli araç olarak benimsemesi olacaktır. Brüksel’deki Flaman varlığı ya çeşitlilik gösterecek ya da hiç olmayacaktır. On dokuzuncu yüzyılın başlarına kadar Brükselliler çoğunlukla Flamanlardı. Ardından gelen Fransızlaşma sürecinin ardından, 1970’ten beri aslen Fransızca konuşanlarla birlikte Brüksel’de bir azınlık oluşturuyorlar. Ancak Hollandaca eğitim sayesinde dengeler yeniden kuruluyor. “Flaman varlığı”, yeni, çeşitlilik içeren ve Felemenkçe konuşan bileşimiyle, Brüksel Bölgesi’nin ekonomik, siyasi ve kültürel açıdan birleştirici unsuru haline gelmektedir. Ve ev dili, bunun sorun olarak gösterilmesine rağmen, Brüksellilerin zengin çokdilliliğinde önemli bir faktör olmaya devam edecektir. Brükselli Flaman, “deneyim uzmanı” olarak, bir araya gelen “azınlıklara” en iyi şekilde yol gösterebilecektir. Bu durum, “Flaman” dil politikası için büyük kurumsal sonuçlar doğurmaktadır. Brüksel’deki Felemenkçe eğitim üzerindeki mevcut “engeller”, yaklaşan devlet reformları ile ortadan kaldırılacaktır. Brüksellilerin kendi şehirlerindeki kamu görevlerinden dışlanmaları kademeli olarak ortadan kaldırılacaktır. Brüksel, özünde olduğu gibi bir Avrupa metropolüne dönüşecek; Flaman ve Valon Brabant ise ekonomi, refah, sosyal refah ve kültür alanlarında işbirliği yapan güçlü, entegre bir hinterland oluşturacak. Robotlaşma ve yapay zeka, Brüksel metropolünü Zenne Nehri kıyısındaki Silikon Vadisi’ne dönüştürebilir. Hindeland ile olan bu daha yoğun etkileşim ve Brüksel’in eğitim seviyesinin en üst düzeye çıkarılması, başkentteki ekonomik faaliyeti ve uluslararası ve finansal kurumların ağırlığını önemli ölçüde artıracaktır. 2050 yılına kadar Brüksel’in istihdam oranı, üç bölgenin en yükseği olacaktır. İşe gidip gelme matrisi tersine dönecektir. Peki ya bir başka rahatsız edici istatistik: suç oranı? Polisin ilginç ve yeterince incelenmemiş suç istatistikleri, suçtan en çok kimin zarar gördüğüne dair bir tablo çiziyor. Medyada sıklıkla yansıtıldığı gibi, nüfusun suç işleme oranı değil. Polis teşkilatında her üç kişiden sadece biri göçmen kökenlidir ve bunlar da kariyer beklentisi olmayan alt düzey polis görevlerindedir. Bu dengesizlik 2050 yılına kadar tamamen tersine dönecektir. İşe alımlar yerel ve temsil edici olacak ve halkın, özellikle de gençlerin tam işbirliğine dayanabilecektir. Bu, gerçek bir güvenlik ve derin bir güvenlik duygusu sağlayacaktır. Brüksel halkını yansıtan çeşitlilik içeren bir polis gücü, suç şebekelerinin kalbine darbe vuracaktır. Göç ve iltica da, bir şehir olarak hayatta kalmanın tarihsel gerekliliğinin bir göstergesidir. Göç olmasaydı Brüksel ölü bir şehir olurdu. Göç, Brüksel için de geleceği güvence altına almanın bir yolu olmaya devam ediyor. Belki bu, bir sonraki kolokyumun konusu olabilir. Brüksel’in, diğer bölgelerden daha fazla karşı karşıya olduğu siyasi geçiş süreci, sorumluluğu geleneksel siyasi merkezlerden ve (uluslararası) güvenlik servislerinden uzaklaştırmaktadır. Brüksel’in siyasi manzarası ve güvenlik mimarisi, vatandaşlık kazanımı ve Felemenkçe eğitimin yaygınlaşmasıyla giderek daha fazla “Flaman” bir arka plana sahip olacak Brüksellilerin demokratik sesi tarafından yeniden şekillenecektir. Flaman bölgesinin ihtiyacı olan Brüksel değil, Brüksel’in ihtiyacı olan Flaman bölgesidir. Bayanlar ve baylar, sözlerimi bitiriyorum. Brüksel bir sömürü bölgesi değildir. Brüksel, işe gidip gelen memurlar ve askerler tarafından kontrol altında tutulması gereken işgal altındaki bir bölge değildir. Brüksel, yüksek eğitimli, son derece çeşitlilik arz eden ve özgüvenli bir metropol olarak, okulları aracılığıyla tarihi Flaman kökenlerine demir atacak ve tüm Belçika’nın yararına olacak uluslararası geleceğini güvence altına alacaktır. Veriler yalan söylemez; her sosyal bilimin temeli olan demografi, Prof. Frans Van Mechelen’in 1968’deki demografi dersinde de belirttiği gibi, matematiksel olarak tutarlıdır. Brüksel, Belçika’nın geleceğidir. Teşekkür ederim. Jan Hertogen, sosyolog
www.npdoc.be/brussel
- Konuşmanın metni bu sitede okunabilir. Verilere ve kaynaklara bağlantılar: güncellemeler üzerinde çalışılmaktadır veya talep edilebilir.
www.npdoc.be/migratieachtergrond
- bölge, il ve belediye bazında
Görüş, soru ve
önerileriniz için:
jan@hertogen.be
|
